Bij mij moet alles zo optimaal mogelijk. Dat weten de meeste mensen die me kennen inmiddels wel. Maar laat ik eens een nader kijkje in mijn hoofd geven, om aan te tonen hoe extreem dat af en toe kan verlopen.
De casus: mijn buitenlamp. Ik vergeet structureel mijn buitenlamp aan te zetten en als ik er al aan denk, vergeet ik het om ‘m weer uit te zetten. Maar ik vind het ongezellig als mijn huis compleet donker is, zowel voor onverwachte aanbellers als wanneer ik zelf thuis kom. En het is ook wel handig om inbrekers de indruk te geven dat er iemand thuis is. Mijn vorige woning stond pal achter een lantaarnpaal dus daar was het nooit zo’n probleem, maar nu zit ik in een donker hoekje en kan ik mijn eigen sleutelgat soms niet eens meer vinden.
Gedachte 1: “Zal ik mijn huidige lamp vervangen door eentje met een bewegingssensor?”
Bedenking 1: “Nee, dan ziet je huis er van een afstandje nog steeds ongezellig uit. Of je moet hem zo gevoelig instellen dat hij iedere keer aanknipt wanneer een voorbijganger over de stoep loopt. En dat is superirritant. Bovendien helpt het niet tegen inbrekers.”
Gedachte 2: “Hee, er zijn ook lampen met schemersensor. Superhandig, dan gaat hij automatisch aan als het donker wordt!”
Bedenking 2: “Maar dat betekent dat hij de hele nacht aan blijft, totdat het ‘s ochtends weer licht wordt. Beetje zonde van de energie.”
Gedachte 3: “Oeh, ik zou mijn schakelaar binnen kunnen vervangen door een timerschakelaar! Dan kan ik de aan- en uit-tijdstippen vooraf programmeren!”
Bedenking 3: “Dan blijf je herprogrammeren, want het tijdstip van donker worden verandert continu gedurende het jaar.”
Gedachte 4: “Vet! Je blijkt tijdschakelaars met ‘astroverschuiving’ te hebben, die met dit probleem rekening houden! En die je daarnaast nog steeds handmatig kunt aan- of uitschakelen. Must have!!”
Okee cool, maar achter dat bedieningselement moet ook nog een basiselement voor in de inbouwdoos. Dus goed uitzoeken welk modelnummer daar bij matcht. En dan moet er ook nog een bijpassende centraalplaat over. Oh ja, en een afdekraam van hetzelfde merk.
Mooi, alles bij elkaar gematcht. Nou, welke webshop heeft deze alle vier samen het goedkoopst? Wel even rekening houdend met al dan niet gratis verzending, natuurlijk.
…en dan blijk ik ineens een halve dag googlen en €160,- verder. Well, that escalated quickly. Maar nu ik weet van deze perfect handige oplossing, kan ik natuurlijk nooit meer terug naar gewoon met de hand aan- en uitzetten. *Zucht*
Maar maar, wat als je een buitenlamp met schemer schakelaar combineert met een timer?
De timer zet je op (bijvoorbeeld) 17:00 – 23:30 en de schemer schakelaar doet de rest…
Dan is hij nog steeds onnodig de hele nacht aan?
Of bedoel je een timer i.c.m. een bewegingsmelder? Hmm…
Oh jeetje, dat wordt opnieuw een dag googlen en meer geld uitgeven !
Hij bedoelt dat de lamp alleen aan is als zowel de schemer schakelaar als de timer aan staan, dus als het tussen 17:00 en 23:30 *en* donker is. Dan gaat ie dus aan als het donker wordt en uit om 23:30
Of je zet de tijdschakelaar zo, dat hij aan is tussen kantoortijd en 22 uur, want dan heb je er zelf het meeste profijt van en moet de zon maar lekker zelf uitzoeken wanneer hij onder wil gaan?
Ah, op die manier.
(Jullie beseffen dat jullie het zo alleen maar erger maken, toch?
)
Je kunt ook een andere manier van besluitvorming gebruiken. Ik ken dit als multi-criteria-analyse. Om te beginnen formuleer je de criteria waaraan de buitenlampoplossing idealiter zou moeten voldoen. Zoals: geen omkijken meer naar, gezellig verlicht voor voorbijgangers, zuinig, zo weinig mogelijk branden als dat niet strikt noodzakelijk en zo.
Als de criteria er zijn (dat is wel even een dingetje), zet ze dan in volgorde van belangrijkheid. Wat jij belangrijk vindt, daar gaat het om. Dat is niet eenvoudig, maar je vindt echt niet alles even belangrijk.
Dan ga je per mogelijke buitenlamp na aan welke criteria die lamp voldoet. Misschien is er wel precies een die aan alle criteria voldoet. Dat wordt hem dan. Anders kies je degene die aan de meeste criteria voldoet, en dan vooral aan de criteria die je het belangrijkste vond. Aan sommige criteria voldoe je dan niet. Zorg er dan voor dat dat dan de minst belangrijke criteria zijn. Dan is het niet zo erg als je er niet aan voldoet.
Als je zo de beste oplossing hebt gekozen, neem dan figuurlijk een stapje terug en kijk of de uitkomst je bevalt. Als dat, ondanks je nauwkeurige besluitvormingsproces, toch niet zo is, ga dan na of je wel echt de goede criteria hebt geformuleerd. Het komt nog wel eens voor dat er nog een latent onbenoemd criterium is. Dat uit zich dan vaak als een gevoel dat er toch iets niet klopt.
Moet je toch aanspreken, Lenny, zo’n rationele methode om keuzes te maken…
Als de criteria in volgore , tijdinstelling mogelijk, maar ook: ledverlichting mogelijk (dan is het niet erg als de lamp blijft branden).
Daarna zet je allerlei lampen
Je zou natuurlijk ook kunnen kijken naar een oplossing met door zonnecel opgeladen lichtjes die schakelen op het donker worden.
– Ze gaan aan als het donker wordt.
– De accu is meestal voldoende om een groot deel van de avond vol te houden.
– Je hebt er geen omkijken naar.
– Ze zitten niet op het lichtnet, ergo geen extra stroom kosten.
– Je kunt creatief omgaan met plaatsen van verschillende spotjes, zodat je je huis gezellig er uit kunt laten zien.
Of ben ik nu gemeen door je nog een optie te geven;)
Ik vind het een erg goede oplossing! Nu alleen nog zo’n soort lampjes vinden… ben ze namelijk nog niet tegengekomen in mijn zoektocht. :-/
Met zonnecel-lampjes moet je er wel rekening mee houden of ze ook in de winter voldoende licht vangen om functioneel te zijn.
Wij hadden een lamp op zonlicht boven de poortdeur, maar doordat in de winter in het midden van het steegje (waar wij zitten) niet lang genoeg zonlicht valt hadden we al een paar weken de winter in een zeer zwak lampje waar je net niets meer aan had…
Nu hebben we een ding op stroom met bewegings- en licht-detector. Maar wij hebben niet het criterium voor die lamp dat het er ‘gezellig uit moet zien’.