Mijn middeleeuwse sluier is eindelijk af!  

Ik was er vorig jaar zomer aan begonnen, met het idee dat ik voor en na afloop van onze optredens met De Soete Inval in het kampement wat handwerk kon doen om mezelf bezig te houden én gelijk wat nuttigs te doen. Maar op een gegeven moment was het toch handiger om er aan een fatsoenlijke tafel met fatsoenlijk wat ruimte en (heel) veel kopspelden en een meetlint aan te werken, waardoor ik het beter thuis kon doen. En bleef het projectje liggen, want: geen prioriteit, ik had al een sluier.

Nu het winter is, is het tijd om al dat soort klusjes alsnog af te krijgen voor komend festivalseizoen. Want eigenlijk wilde ik toch wel heel graag zo’n sluier met ruches hebben. Die was namelijk blijkbaar erg populair in de Nederlandse regionen rond 1350, de periode waar ik mijn cotehardie-outfit op heb gebaseerd. Dus dat zou een goede upgrade zijn. Bovendien vind ik de vorm heel elegant en mooier dan mijn huidige sluier – een beetje ijdel ben ik wel.  

Initieel vond ik het lastig om onderzoek te doen naar hoe zo’n ding precies in elkaar zat. Ik kwam alleen de Engelse term ‘frilled veil’ tegen en pas later leerde ik dat hij op zijn Duits ‘Kruseler‘ wordt genoemd, waarna ik veel meer zoekresultaten kreeg. Maar ik heb nog steeds geen idee hoe we hem in het Nederlands noemen.

Natuurlijk is er niet maar één type van dit soort sluier. Ze kwamen in varianten wat betreft bv. sluiervorm, of de ruches alleen aan de voorkant zaten of langs de hele sluier, en het aantal laagjes over elkaar.

Je had ook een variant die veel stijver was, omdat de plooien veel strakker tegen elkaar aan genaaid zaten:

Er is ook discussie over de manier waarop je ze maakt. Er zijn er zo goed als geen bewaard gebleven, op ééntje na, als ik mijn bronnen mag vertrouwen, en die is geheel geweven. Dat doe je door aan de rand van het weefsel meer draadjes te verwerken, waardoor de boel vanzelf gaat plooien. Zoals deze reproductie:

Prachtig en gegarandeerd authentiek, maar schreeuwend duur – online zijn ze gemiddeld voor zo’n €200 per stuk te koop. Logisch, want handwerk kost tijd, maar dat heb ik er toch niet voor over. Want momenteel zie ik mezelf meer als muzikant die in de sfeer van de middeleeuwse festivals wil passen dan een hardcore reenactor.

Gelukkig blijken er ook plaatjes en beelden te zijn waarop het lijkt alsof er een naadje in de sluier zit, wat impliceert dat de ruches erop zijn genaaid. In deze blogpost tonen ze er diverse van, en ook het argument dat het onmogelijk is om ruches helemaal rondom de sluier te weven als die in de vorm van een halve cirkel is, en dat het volgens mij ook niet te doen is om die strakgeplooide variant via alleen weven te bereiken, sterkt mij in het idee dat er ook variaties waren in de maakwijze. Dus ging ik voor de aangestikte ruches.

Nou klinkt het alsof ik de boel vooraf helemaal doordacht had, maar dat was niet zo.    Initieel maakte ik een variant waarbij de plooitjes strak tegen elkaar zijn genaaid.

Maar toen die voor de helft in elkaar zat en ik hem voor de spiegel uitprobeerde, veranderde ik van gedachten. Eigenlijk vond ik die variant helemaal niet zo mooi. Bovendien: als ik voor een minder volle variant ging, kon ik er waarschijnlijk wél mijn strohoed overheen dragen. Die heb ik vaak nodig omdat we in de zomer spelen en soms in de volle zon moeten staan bij gebrek aan schaduw, dus dat zou me meer momenten geven waarop ik de sluier kon dragen.

Dus tornde ik de boel los en rimpelde ik de strookjes linnen opnieuw. Om daarna wéér opnieuw te beginnen nadat ik alles had vastgespeld, want ik vond dat er nog steeds te heftige rimpels in zaten. Snik.

In plaats van de rimpelstrook tot 1/3e in te rimpelen, rimpelde ik de lengte nu maar voor de helft (als in: ik maakte de strook 2x zo lang als de lengte van de sluierrand waar ‘ie aan moet komen). En dat bleek het (naar mijn smaak) mooiste resultaat op te leveren.

Gedragen over mijn Birgitta-cap en vlechtjes, en zwaar anachronistisch t-shirt:  

Mijn versie heeft dus maar 2 randjes aan de voorkant. Aangezien ik las dat er bij dit soort sluiers niet alleen meerdere laagjes rimpels over elkaar heen zitten, maar er ook meerdere complete sluiers over elkaar heen werden gestikt om dit effect te krijgen, overweeg ik nu om nog een tweede te maken en beide tegen elkaar vast te stikken. Bijkomend voordeel is dat dan ook de naad aan de onderkant niet meer zichtbaar is, omdat die dan tussen de sluiers wordt ‘gesandwiched’. Aangezien ik mijn rimpelstrook initieel veel breder had gemaakt dan ik uiteindelijk nodig had, heb ik toch nog een al omgezoomde strook daarvoor klaarliggen. Ik weet alleen niet of ik nog genoeg stof heb voor de sluier zelf. Maar ik zou natuurlijk ook alleen maar één strookje tegen de onderkant kunnen stikken. Van de andere kant moet ik ook uitkijken dat die hoed er nog steeds overheen kan. Dus… laat ik hem eerst maar eens een paar evenementen uitproberen. Want ik moet ook nog nieuwe kousenbandjes weven en een outfit voor Richard maken. Er is altijd iets te doen… Kama-ya-ya-yippie-yippie-yay!