Toen we ons huisje kochten zaten er 3 dimmers in de muren. Mooi! Gelijk wat lampen op aangesloten en ohhhh kijk toch eens wat een mooi subtiel licht!

Een tijdje later ging er bij mij ook een lichtje branden: was het niet zo dat je niet zomaar elke lamp op een dimmer mocht aansluiten…?

Enig speurwerk op het Wereld Wijde Web bracht mij ingewikkelde antwoorden. Wat ik ervan kon bakken is de volgende samenvatting:

Er bestaan drie typen dimmers:
1. Dimmers voor ‘ohmse belastingen’ (gloeilampen en 230V-halogeenlampen)
2. Dimmers voor ‘inductieve belastingen’ (voor lampen met gewikkelde transformatoren; meestal ook geschikt voor gloeilampen en 230V-halogeenlampen)
3. Dimmers voor ‘capacitieve belastingen’ (voor lampen met elektronische transformatoren; meestal ook geschikt voor gloeilampen en 230V-halogeenlampen)

Dat impliceert dus dat er 4 soorten lampen zijn:
1. Gloeilampen
2. Halogeenlampen van 230 Volt
3. (Halogeen)lampen met gewikkelde transformators
4. (Halogeen)lampen met elektronische transformators

Fijn. Niet alleen moest ik dus uitzoeken wat voor dimmers er op dit moment in de muur zitten, maar ook wat voor lampen we hebben.

De vorige bewoners hadden gezegd dat al hun dimmers voor gloeilampen waren. Aangezien één van onze gloeilampen binnen 2 dagen al de geest had gegeven, besloot ik dat toch maar even te controleren.

Op de dimmer in de slaapkamer staat dat hij “für Glüh-Lampen” is. Aan het plafond hangt een armatuur met gloeilampen. Check.

Op de dimmer in de keuken staat dat hij “für Trafo-Leuchten” is. Aan het plafond hangt een armatuur met gloeilampen. FAIL.

Op de dimmer in de woonkamer staat dat hij “für Trafo-Leuchten” is. Aan het plafond hangt een armatuur met halogeenlampen en transformator. Check.

Toch…?

Not quite. Ik had braaf alle cijfertjes en afbeeldingen op de dimmer overgepend en in Google ingevoerd. Na enkele pogingen had ik door welke van de cijferbrij het typenummer was. Uit de beschrijving bleek dat de “Dimmer für Trafo-Leuchten” geschikt was voor zowél gloeilampen, 230V halogeenlampen, als gewikkelde trafo’s.

Dus de dimmer in de keuken was toch okee. Nu ging het nog om de vraag wat voor trafo de lamp in de woonkamer bevatte. En daarvoor moest ik die (loodzware) lamp natuurlijk eerst van het plafond afschroeven… grmbl.

Geheel volgens de Wet van Murphy bleek het een elektronische trafo te zijn. En moest er dus een nieuwe dimmer komen. Op naar de Gamma.

Tja. 4 Merken dimmers, maar niet degene die ik moest hebben (het belachelijk dure merk dus (of, die ‘kwalitatief veel betere’ zoals een vriend van me, die ik toevallig in de Gamma tegenkwam, het noemde)). En nee, ik kon niet zomaar een dimmer van een ander merk nemen, want die hebben andere plastic opzetplaatjes en knopjes die precies niet passen in de stekkerdoos/lichtknophouders die momenteel aan onze muren zitten.

Met lege handen weer naar huis dus. Lang leve webwinkels. We bestellen dus maar iets via internet.*Googlet*

Eens kijken, we hebben hier in de aanbieding… een “Draaidimmer Tronic, geschikt voor tronic trafo’s”, of een “Draaidimmer Conventioneel, geschikt voor dimbare conventionele trafo’s”.

WTF?? Wat is nu weer een tronic trafo en een conventionele trafo??

Slechts één webshop deed het wel goed en vermeldde keurig welke dimmers voor gewikkelde en elektronische trafo’s waren. Op basis van onderlinge vergelijking van de typenummers kwam ik erachter dat ‘tronic trafo’ hetzelfde is als ‘elektronische trafo’ en een ‘conventionele dimmer’ een ‘gewikkelde dimmer’ is.

Nog één probleempje: het vermogen. Want tijdens mijn onderzoekje was ik ook de volgende opmerkingen tegengekomen:

De dimmer moet minstens 10% meer wattage kunnen verdragen dan de wattage of de som van de wattage van de lampen. Probeer zo dicht mogelijk bij de werkelijke waarde aan te leunen: hoe groter de reserve van de dimmer wordt t.o.v. de werkelijke belasting, des te groter het risico op zoemen.

Zorg er ook voor dat de minimum belasting die noodzakelijk is om de dimmer in werking te stellen, gehaald wordt

Het lampvermogen voor halogeen mag maximaal 50% van het maximale dimmervermogen bedragen. Voor een 500W halogeen is er dus een 1000W-dimmer nodig.

Hmm… Onze lamp bestaat uit 15 halogeenlampjes van 10 Watt. Dus het minimum vermogen van de dimmer moet zijn (15×10)+10%= 165 Watt, en het maximale vermogen 2x(15×10)=300 Watt.

De dimmer die ik op het oog heb heeft een vermogen van 20 – 525 Watt. Kwalificeert dat als ‘zo dicht mogelijk bij de werkelijke waarde’, of krijg ik nu een zoemende dimmer? Er zijn namelijk niet echt veel andere opties.

Ik ga ‘m maar gewoon bestellen en hopen dat de lamp niet stuk gaat. Vooralsnog heeft hij het ook overleefd met die volledig verkeerde dimmer.

Note to self: wees blij dat je geen elektricien bent geworden, het is niet je ding.

Sorry als deze post wellicht niet mega-interessant is, maar dan heb ik alle gegevens in ieder geval ergens staan for future reference. En is er een kans dat mede-elektrofobeten deze pagina via Google vinden en nu wel hun weg in het doolhof van dimmers en trafo’s kunnen vinden…