Ik ben zowel marketeer als muzikant, wat betekent dat ik niet alleen bezig ben met mooie muziek maken, maar ook nadenk over hoe het plaatje eruit ziet voor publiek. Voor Androneda maakte ik dus al podiumkleding. Maar ik wilde ook nog podiumáánkleding. De meeste balfolkpodia zijn namelijk niet erg sfeervol, dus als je zelf wat meeneemt dan maakt het al snel verschil.

Het eerste idee was een projecteerbare sterrenhemel, via een apparaat zoals deze. Het was alleen de vraag of zoiets zou gaan werken. Het gemiddelde nachtlampje is natuurlijk veel te zwak, dus het moesten minimaal lasers zijn. En dan is het nog steeds de vraag in hoeverre je het gaat zien als er ook nog ander licht in de zaal is. En of je de hoek richting de muur wel goed kunt instellen, zonder dat de lasers in je gezicht gaan schijnen tijdens het spelen. En of er wel altijd een mooie gladde muur is.

Nadat we hadden opgetreden op CaDansa, waar een heel mooi lampjesdoek achter het podium hing, kreeg ik een nieuw idee: een doek met onze naam en ons logo erop, met lampjes erin verwerkt zodat het logo echt temidden van een sterrenhemel zou staan! Oh, en met willekeurig twinkelende lampjes! <3 Wacht, nog gaver: willekeurig twinkelende sterren om het logo heen, en daarnaast LOOPEFFECTEN in de sterren van het logo!! \o/

Mijn muze begon gelijk te stuiteren en blééf stuiteren, ondanks alle praktische bezwaren die ik ook zag opdoemen. Ten eerste heb ik nauwelijks ervaring met elektronica. Ik weet nog wel wat een weerstand en een kathode is dankzij de elektronicadoos die ik als kind had, maar da’s toch wel al een tijdje geleden. Ten tweede kon dit best een kostenpost gaan worden. Ik zag de blik van mijn bandgenootjes al voor me… zij wilden uiteraard dat ons groepje zo snel mogelijk iets ging opleveren in plaats van nog meer kosten, want zij moeten er van leven. Ik moest hen er al eerder van overtuigen dat het plaatje er echt ook toe doet en dat op tijd een set promofoto’s en een website enzo hebben nuttig is… dus hoe ging ik dit nou weer verkopen?

Ik begon voorzichtig over een beschaafd formaat roll-up banner. Die was makkelijk op te bergen en mee te nemen, dat scheelt alweer. Maar we constateerden al snel dat zoiets nogal aan de kleine kant is. Bovendien: je kunt er geen elektronica in verwerken, want dat past niet in de cassette.

Toen ik naar de grotere modellen keek, bleek daar een enorm prijskaartje aan te hangen en dan zat er nog steeds geen licht in. Hm.

Muze bleef stuiteren.

Ik overwoog verschillende opties, vergeleek mogelijkheden en probeerde een prijsindicatie samen te stellen. Het zag er niet heel haalbaar uit en ik keerde maar weer terug naar het oorspronkelijke idee van een kant-en-klare projectielamp.

Muze barstte inmiddels bijna uit haar voegen. “MUST…. CREATE… !!!“, brulde ze me toe.

En inderdaad, ze had volkomen gelijk. Dat lampjesgordijn was zó’n gaaf en uniek ding, het móést gewoon gemaakt worden! Bovendien: ik ben in groepjes nu eenmaal degene die ongevraagd dingen maakt waarmee de boel beter oogt. Voor onze Yoshida LARP-groep maakte ik onder andere een torii en draagstoel. Voor Charm crewkaproens. Voor ‘t Vaerdich Volk een vaandel en bordjes. Voor Tweedledum & Tweedledee een cd-koffertje en draailierkofferhoes. De Soete Inval drong ik gelijk een website op en ook zij hebben nu een spiekbordje. Dit is nu eenmaal hoe ik ben en ik wat ik doe. Wil je dat niet? Dan moet je me niet voor je groepje vragen. Zo.

Dus deed ik mijn bandgenootjes een offer they couldn’t refuse (hoopte ik): zij hoefden alleen bij te dragen aan de kosten van het statief dat nodig was om het doek aan op te hangen; het doek zou ik geheel zelf maken en financieren. Ik kon het immers afdoen als ‘hobby, dus mag geld kosten’. Om het plan tastbaarder en visueel te maken kocht ik via Marktplaats alvast een groot paars gordijn van 3,5 bij 2,5 meter en stalde dat uit op de vloer tijdens een van onze repetities. En waarempel: ze gingen akkoord!

Toen begon het pas. Ondanks alle beren die ik al had gespot vanuit mijn ooghoeken, had ik het project toch een beetje onderschat. Ten eerste: bijna 9 vierkante meter stof onder je naaimachine door halen is best een uitdaging. Als je een applicatie in het midden ervan moet naaien, moet namelijk de helft van de stof in de arm van je naaimachine worden ondergebracht. Proppen!!

Ten tweede: als je stof op een ander type stof appliceert, gaat het altijd een beetje trekken. Normaal gesproken zijn bobbels van een paar millimeter niet onoverkomelijk, maar op zo’n groot oppervlak heeft het een ‘butterfly effect’ en trekt uiteindelijk alles enorm de verkeerde kant op! Meh. Volgens mijn naaijuf (die ik uiteraard pas achteraf om advies vroeg) had ik het beter eerst kunnen vastlijmen met plakvlies en daarna pas gestikt. Nou ja, les voor de volgende keer. Ik heb uiteindelijk diverse stukken volledig losgetornd en opnieuw vastgezet, dat heeft gelukkig wel wat geholpen.

Ook de hoeveelheid benodigd garen had ik onderschat: om zulke grote stukken stukken stof vast te zigzaggen (én stukken opnieuw te kunnen doen) had ik maar liefst 5 klosjes naaigaren nodig!

En dat was alleen nog maar het naaiwerk. Toen kwam de elektronica. Gelukkig heb ik schoonbroer Jurgen, a.k.a. ‘Koning Knipperlampjes‘, die bereid was me (flink) op weg te helpen. Want anders had ik eerst een hele studie moeten doen om te weten welk spul voor welke situaties geschikt is (Hoe fel zijn deze ledjes? In hoeverre zijn deze programmeerbaar?), waar je allemaal op moet letten (Welk voltage voeding hoort erbij? Welke controller kan dit aansturen?) en wat de meest voor de hand liggende probleemoorzaken zijn als het niet werkt.

Het oorspronkelijke plan was om ledjes te gebruiken die speciaal gemaakt zijn om in kleding (dus stof) te naaien en te verbinden met geleidend garen. Wat een gaaf spul!!! Ik werd helemaal happy van alle mogelijkheden die er waren. Maar 120 van die programmeerbare exemplaren werd wel héél erg prijzig. Het tweede plan, om gewone losse ledjes in het doek te naaien strandde ook, omdat 120 lampjes niet zomaar in serie te schakelen zijn op een lage voedingsspanning. En als je heel veel parallelle clusters ledjes maakt, wordt het een flinke uitdaging om al die stroomdraden in de stof elkaar niet te laten kruisen.

Na een hoop opties te hebben geanalyseerd op geschiktheid (is het flexibel en plat genoeg om in stof die je opvouwt te kunnen verwerken, én fel genoeg om zichtbaar te zijn vanaf een podium, én programmeerbaar met Arduino?), kwamen we uit op kant-en-klare ledstrips die ik in serie kon zetten. De boel besteld via AliExpress (waar ik op zich geen voorstander van ben, maar in Europa was het domweg niet te krijgen) en wachten op levering. Spannend! Zou het wel geschikt zijn? Zou het spul wel werken? Zou het überhaupt arriveren…?

Wonder boven wonder was alles ruim op tijd binnen en zag het er naar uit dat ik nog voor ons optreden in januari de boel klaar kon hebben. Dacht ik optimistisch. Want al snel bleek dat ik te weinig ledstrips had besteld. Drie strips zijn 150 ledjes, dus in theorie genoeg, maar doordat ze nogal dicht op elkaar zaten, had ik 5 strips nodig om het doek helemaal te kunnen bedekken. Dus nogmaals een bestelling geplaatst via Aliexpress en nogmaals gewacht.

Lo and behold: die arriveerde ontzettend snel! Dus kon ik eindelijk de voeding, alle ledstrips en de Arduino-controller aan elkaar solderen. Niet dat ik heel erg goed kan solderen… ik heb bovendien alleen een brakke soldeerbout liggen die ik ooit van mijn middelbareschoolvriendje kreeg. Dus tapete ik de kabeluiteinden ook maar goed vast.

Zou het nu toch nog op tijd gaan lukken? Heh, grapjas die ik was… enig idee wat er allemaal mis kan gaan met elektronica?

Van Jurgen had ik een Arduino-controller gekregen die hij nog op voorraad had (na poging twee; de eerste zending raakte kwijt in de post :’-) ). Maar toen ik er een scriptje naar uploadde, werkte het niet goed: wat ik ook probeerde, hij wilde maximaal 109 van de 250 ledjes aansturen. Dat bleek na een hoop frustratie niet aan mijn programmeervaardigheden te liggen, maar een beperking van de capaciteit van de controller te zijn. Oh. Jurgen had er nog nooit meer dan 100 lampjes op aangesloten, dus daar had hij niet bij stil gestaan. (Want natuurlijk, ik kan ook nooit met iets kleins beginnen om het stapsgewijs te leren – ik moet het meteen overmatig groots aanpakken. *zucht*)

Hij zou me een nieuwe controller sturen per post. Oh ja, ik moest dan wel een andere kabel hebben om het scriptje van de pc naar de controller te kunnen uploaden, die moest ik nog even regelen want die had ik niet in huis. Online besteld. Even dubbelcheck of ik wel de juiste variant bestelde: printerkabel? Check. USB-A naar USB-B? Check. Het juiste geslacht? Check.

In de tussentijd begon ik aan de taak om alle ledjes aan het gordijn te naaien. Ongeveer om en om, omdat ze te dicht op elkaar zaten – de helft bleef achter het doek en zou ik gewoon op zwart zetten. Maar dan bleven er nog steeds zo’n 150 lampjes over om met de hand vast te stikken en gaatjes voor te knippen. Argh. Het is dat ik afgelopen maandag ziek thuis zat en mijn hoofd toch alleen stond naar hersenloos werk, anders was dit nooit op tijd af gekomen. En in plaats van alle geknipte gaatjes netjes af te werken tegen rafelen, heb ik nagellak op de randjes gesmeerd. Werkt ook (hoop ik) en is een stuk sneller. (Note to self: de volgende keer het raam op een kier zetten, want na een dag lakken ben je high van de lucht!)

Eén dag voor ons optreden arriveerde zowel de nieuwe controller als de benodigde kabel. Ik had dus nog één avond om alles klaar te maken. What could possibly go wrong?

Wat denk je? Ik bleek alsnog de verkeerde kabel te hebben besteld! Het bleek een USB3 in plaats van USB2 kabel – blijkbaar is dat ook nog een variant. (Ik zweer je, het is een complot – de mensen die die kabels bedenken zijn een stelletje sadisten en proberen voor zo veel mogelijk apparaten zo veel mogelijk verschillende modellen te bedenken). Dus racete ik vlak voor sluitingstijd nog snel naar de Gamma (de enige winkel met kabels die op dinsdagavond om kwart voor 9 nog open was) om daar het allerlaatste voorradige exemplaar te scoren.

Nieuwe controller aangesloten. Scriptje proberen te uploaden… wilde ‘ie niet. Na veel vloeken en helpdesk Jurgen geappt te hebben, bleek dat ik de instellingen in Arduino moest veranderen omdat het een ander type controller was, en ook een andere COM-poort moest kiezen. Oh.

Scriptje opnieuw geupload. De lampjes deden het!! …Totdat ik de kabel naar de pc ontkoppelde en de voeding aansloot. Hij werkte alleen op USB-voeding, niet de losse voeding. Wut?? Alle kabels vervangen om te kijken of het een kabelbreuk was. Geen effect. Weer helpdesk Jurgen geappt. Oh wacht, waarschijnlijk was dit een afwijkend model controller en moest het kabeltje voor de plus in een ander gat. Kabel weer omgezet. Yes, we hebben stroom!!

Nu alleen nog ‘even’ het script opnieuw schrijven zodat het geschikt werd voor 250 ipv 109 ledjes. En zorgen dat de gewenste effecten erin zaten (uit oogpunt van efficiënte en vouwbare ledstripbevestiging op de stof zaten de lampjes van het logo uiteráárd niet op volgorde achter elkaar…). Maar gelukkig bleek het programmeren het makkelijkste onderdeel van het hele project te zijn. C++ is niet zo heel moeilijk en ik heb al vaker in andere talen wat geprogrammeerd, dus het basisconcept snap ik wel. Bovendien zijn er een hoop voorbeeldscriptjes online te vinden, die ik kon tweaken naar mijn eigen wensen.

Het was uiteindelijk kwart voor twaalf voordat alles klaar was, lang na Lenny-bedtijd, maar HET WERKTE!!! En het was GAAF!!!! Ik heb echt wel een kwartier lopen stuiteren. En ik vrees dat ik de volgende avond, voor en na ons optreden, tegen veel te veel bezoekers: “Kijk naar onze lampjes!! Gaaf hè??” heb geroepen.

Maar hee, ik vind dat ik ook supertrots mag zijn dat dit (op tijd) is gelukt! Het is bijna precies geworden wat ik in mijn hoofd had, terwijl er toch een hoop dingen in zitten waar ik nog nooit eerder mee had gewerkt. Ja, ik heb veel advies gehad, waar ik het écht niet zonder had kunnen doen (eeuwige dank aan schoonbroer!), maar uiteindelijk ben ik toch degene geweest die de boel in elkaar heeft gezet.

Het werkte ook echt heel goed op het podium. Helaas was het plafond wat laag, dus de onderkant van het doek hing omgekruld op de grond, maar het paste op zich wel. Had het ding er niet gestaan, dan waren er wat lelijke tafels op de achtergrond zichtbaar geweest. En een hoop zooi – zo’n gordijn blijkt ook ideaal om al je meuk zoals instrumentkoffers, tassen, jassen en meer achter te gooien zodat het podium opgeruimd blijft! Plus een onverwachte fuctionaliteit: je kunt je er perfect achter omkleden als je je podiumoutfit nog niet aan hebt!

Totale kosten: €157,68 (€26,- voor het gordijn plus verzendkosten (de stof voor de applicatie is een restant van wat ik voor een Victoriaanse onderrok kocht), €18,30 aan naaigaren(!) en €113,38 voor elektronica en bekabeling) Dat is exclusief de €116 voor het statief (een achtergrondsysteem dat eigenlijk bedoeld is voor fotografie), wat we met z’n allen hebben bekostigd.
Bestede tijd: Niet bijgehouden. Ik denk dat ik het ook niet wil weten.

De komende tijd ga ik er nog wat aan tweaken, want de boel moet nog netjes afgewerkt worden. Er moet een case om de voeding heen (het is eigenlijk een inbouwvoeding) en ik moet bedenken hoe ik de controller veilig opberg (die hangt nu gewoon los aan de kabels te bungelen, wat geheid een keer stuk gaat). En ik wil nog een paar extra loopjes voor de logolampjes programmeren, en iets authentiekere twinkels in de andere sterren. Oh, en eigenlijk moet er ook nog een mooie en stevige draagtas voor worden genaaid. Om de een of andere reden is een creatief project nooit écht af…

Volgens Jurgen duurt het nu niet lang voordat ook ik een epileptisch knipperende kerstboom ga hebben. Nou zal dat wel meevallen, maar ik ben wel enorm geïnspireerd door al die elektronica bedoeld om in kleding te naaien… Wellicht wordt mijn volgende LARP iets in SF-thema. Omdat het kan. B-)