Ik krijg wel eens te horen dat ik altijd focus op de dingen die niet goed gaan, en nooit iets zeg over wat wél goed gaat. Dus ik besloot vandaag een voor mij belangrijke mijlpaal op het werk te vieren.

Na jaren lobbyen en hard werken is vandaag namelijk het nieuwe ontwerp van onze homepage en een nieuwe navigatie van de website live gegaan. Voorheen hadden we o.a. een zogenaamd ‘hamburgermenu’, oftewel zo’n knopje met 3 streepjes waar je op moet klikken om het menu open te klappen. Fijn ruimtebesparend op mobiele telefoons, maar niet aan te raden op de desktopversie van een website. Want als bezoekers de items in het menu niet direct zien, gaan ze vaak gewoon scrollen over de pagina en dan zien ze lang niet alle belangrijke opties. Zoals de linkjes naar pagina’s met informatie speciaal voor onze studenten en medewerkers:

Nu hebben we eindelijk een menu waarin alle hoofdmenu-items direct zichtbaar zijn, en de linkjes naar de doelgroepspecifieke informatie op een speciale plek worden uitgelicht:

Hoera dus! Maar het was geen traject zonder frustraties. Want dat een hamburgermenu niet optimaal werkt, wist ik al toen we in 2019 nog in de ontwerpfase van de website zaten. Algemene kennis binnen mijn vakgebied. Maar er werd niet naar me geluisterd.

Toen we 6 jaar geleden begonnen te werken aan een compleet nieuwe website, maakte ik een opzet voor de navigatie. Die min of meer overeen kwam met wat er nu live is gezet. Daar werd niets mee gedaan. In plaats daarvan werd een extern bureau ingeschakeld voor een algeheel concept en een visueel ontwerp. Dat ontwerp kreeg ik pas laat onder ogen, en toen ik aangaf dat dat hamburgermenu dat ze bedacht hadden moest worden vervangen door een zichtbaar menu, en dat de linkjes voor de specifieke doelgroepen los van het hoofdmenu getoond moesten worden, kreeg ik van mijn manager te horen dat ze nu al te ver in het ontwerpproces zaten en dat dit gewoon doorgevoerd ging worden.

Daar protesteerde ik uiteraard hevig tegen. Na enkele resultaatloze overleggen werd me als concessie beloofd dat, wanneer in praktijk zou blijken dat het hamburgermenu niet goed werkte, we het alsnog konden herbouwen. Ja da-hag, ik wist precies hoe dat zou gaan: ik zou aantonen dat het niet werkte en vervolgens zou ik te horen krijgen dat er nu al veel tijd, geld en moeite in de site was gestopt en dat er op dat moment andere prioriteiten waren. Maar nee, hield mijn manager vol, zou zou het niet gaan.

Zo ging het uiteraard exact.

Ik initieer jaarlijks testen met echte gebruikers van onze website, waarin ik hen opdrachten laat uitvoeren en dan observeer wat er goed en niet goed gaat. Al vanaf het begin was het duidelijk dat veel mensen het menu op de desktopsite gewoon oversloegen. Ieder jaar kaartte ik het opnieuw aan. Ik knipte relevante fragmentjes uit de opnames en maakte meerdere compilatievideo’s, in het kader van ‘show, don’t tell’. Waarna het twee jaar achter elkaar gebeurde dat mijn manager bij het bespreken van de resultaten, doodleuk zei dat hij de filmpjes niet had bekeken en alleen het bijbehorende adviesrapport had doorgenomen.

Uiteindelijk vond ik een ‘window of opportunity’ om de navigatie toch aan de kaak te stellen: inmiddels waren meerdere collega’s ervan overtuigd geraakt dat er meerdere dingen mis waren met de indeling van de homepage, en aangezien het een groot project ging worden om e.e.a. recht te trekken en er ook wat visual design elementen anders moesten, combineerden we het met het herzien van de navigatie. Hoezee? Nou, bijna.

In het projectteam zat, naast ikzelf, die manager en de visual designer. Beiden leken vooral het doel te hebben dat het nieuwe ontwerp ‘mooi’ moest worden. User experience-specialisten wordt vaak verweten dat ze een mooi uiterlijk van de site niet belangrijk vinden, maar dat is natuurlijk niet zo – wij zien een mooi visueel ontwerp als één van de factoren die je nodig hebt om een goede gebruikerservaring te creëren. ‘Mooi’ is daarbij nooit het einddoel, maar een middel dat je inzet. En soms gaat ‘mooi’ ten koste van andere factoren die op dat moment belangrijker zijn om een goede ervaring te creëren – zoals snappen waar je heen moet om de informatie die je nodig hebt te vinden. De visual designer zag dat uiteraard anders, en mijn manager bleef volhouden dat het oorspronkelijke concept achter de website was dat het ‘clean’ moest zijn, en dat al die extra elementen dat teniet zouden doen, en dat er weliswaar allerlei verbeteringen doorgevoerd mochten worden, maar dat het hamburgermenu moest blijven.

Het leek erop dat we in een impasse waren beland. Of eigenlijk niet, want het probleem is dat mijn manager feitelijk een soort meewerkend voorman is, en dus zowel inhoudelijk meedenkt als besluiten neemt. Ik vreesde dat deze ‘window of opportunity’ aan mij voorbij zou gaan en ik weer 5 jaar moest wachten op een kans om wijzigingen in de navigatie van de site door te voeren.

Maar eindelijk was het geluk aan mijn kant: vanuit de organisatie was er frustratie over de vindbaarheid van de content voor studenten ontstaan. Zo erg dat er een ‘brandbrief’ naar onze divisie was gestuurd door diverse medewerkers die met studenten te maken hebben. Daar moest ons MT dus iets mee. Ik tipte de manager van mijn manager dat we bezig waren met dit herontwerp, en dat het beter zichtbaar maken van de linkjes naar studenteninformatie zou kunnen bijdragen aan het oplossen van dit probleem. Lo and behold – de manager van mijn manager vond dit een no brainer en legde binnen een week ofzo op dat deze doelgroeplinkjes er moesten komen. Victorie!!

Toen waren we er nog steeds niet, want de vraag was vervolgens: in welke vorm? Na weer een hoop discussies kwamen we uit op twee verschillende ontwerpen die we gingen testen met gebruikers: eentje zoals door mij voorgesteld en eentje met een concessie, waarbij de linkjes voor de doelgroepen verstopt waren achter een uitklapmenuutje met het label “Informatie voor”.

Niet geheel verrassend (voor mij) bleek mijn versie het meest in de smaak te vallen bij de respondenten. (Eentje zei zelfs letterlijk uit zichzelf dat het ontwerp er ‘clean’ uitzag… *gniffel*).

Dus toen was de kogel door de kerk en werd opdracht aan ons technische team gegeven om een menu te bouwen waarin alle hoofdmenu- en doelgroeplinkjes direct zichtbaar waren. Dat ontwerp is vandaag eindelijk live gegaan. Een grote victorie dus, na 6 jaar lobby!

Maar leuk was het dus niet. Dit project geeft heel duidelijk weer hoe mijn werk standaard verloopt: Ik weet vanuit mijn vakgebied hoe dingen beter kunnen, en daarin heb ik inhoudelijk meestal gelijk, maar ik krijg stakeholders niet mee. Ten eerste omdat mensen meekrijgen niet mijn persoonlijke forte is. Ten tweede omdat mijn vakgebied niet als relevant genoeg wordt gezien en men vaak geen idee heeft wat je eigenlijk doet als het gaat om user experience / gebruiksgemak of hoe groot de effecten ervan zijn, terwijl een visueel ontwerp voor iedereen zichtbaar is en iedereen wel een mening kan formuleren over of iets ‘mooi’ is of niet.

Dat laatste merkte ik ook weer toen het nieuwe ontwerp werd gepresenteerd aan het team. De visual designer kreeg gelijk complimenten dat het er zo mooi uitzag en er werd taart geregeld voor de front-end designer die de afgelopen week keihard had gewerkt om dit doorgevoerd te krijgen. Allemaal heel terechte complimenten hoor. Maar slechts weinigen beseften dat er, voordat dit gemaakt kon worden, iemand op het idee moest zijn gekomen dat de oude situatie niet goed was. Die dat is gaan testen. Die mock-ups heeft gemaakt voor een nieuwe indeling en die heeft getest. Die input heeft geleverd voor wat er precies visueel ontworpen moest worden en wat er door het technische team gebouwd moest worden.

En misschien nog frustrerender: na 6 jaar lang tegen muren aan te zijn gelopen, vindt iedereen die met dit nieuwe ontwerp bezig is geweest (behalve mijn manager) het ineens superlogisch dat dit een verbetering is die doorgevoerd moest worden. En denkt iedereen die eraan mee heeft gewerkt, dat het mede diens idee en initiatief was. Maar verreweg de meeste verbeterpunten in het ontwerp komen uit mijn koker. En had de manager van mijn manager het menu niet geakkoordeerd door even met z’n vuist op tafel te slaan en daarmee alle discussie te beëindigen, dan was het er nooit gekomen.

Dus vond ik dat ik een goede reden had om dit succes expliciet en zichtbaar te vieren. Ik wilde daarom een traktatie voor alle collega’s van mijn divisie kopen. Maar teamgenoten hadden het ook al over iets doen om dit te vieren, en om te voorkomen dat er straks meerdere traktaties tegelijk zouden zijn, moest ik het wel met hen afstemmen. Waardoor mijn traktatie, onze traktatie werd, die ik namens het team zou regelen. Nou ja, ik had er sowieso toch niet bij kunnen zeggen wat dit proces voor mij heeft betekend, aangezien het een enorme ‘I told you so’ is, wat je natuurlijk niet hoort te communiceren op zo’n moment als dit – nu hoor je leuk en lief en positief te zijn en alle anderen die eraan mee hebben gewerkt, te complimenteren. Maar toch, hè…

Ik zou ik niet zijn als ik niet creatief met de situatie om zou gaan. Dus kocht ik vanochtend 3 dozen slagroomsoesjes en eetbare decoratiestiften bij de supermarkt en zette ik Richard en mijzelf aan het werk.

(Inmiddels is Richard vaak genoeg betrokken geraakt bij mijn wilde plannen en heb ik hem vaak genoeg voor mij gewaarschuwd om te weten waar hij aan begint, maar hij is nog steeds niet hard weggerend. Duidelijk de man voor mij! <3 )

En dus werden mijn collega’s vanochtend getrakteerd op soesjes voorzien van… een hamburgermenu met een rode streep erdoor!  

Mijn collega’s konden erg lachen om mijn statement-traktatie. Mijn manager lachte als een boer met kiespijn.

Ja, ik besef terdege dat het menu van een universitaire website in Het Geheel der Dingen geen ene moer uitmaakt en het eigenlijk niet waard is me er zo druk over te maken. Maar in kantoorpolitiek moet je je wins af en toe op deze manier vieren om je mentale gezondheid te behouden.

(Disclaimer: mijn manager komt nu erg negatief over in deze post, maar over het algemeen kan ik het prima met hem vinden en waardeert en tolereert hij mijn eigenzinnigheid juist. Alleen hebben we in dit project echt heel erg geclashed en ik vind het nog steeds lastig begrijpen waarom hij deze verandering zo expliciet heeft geprobeerd te blokkeren.)