Als middeleeuwse re-enacters zijn Richard en ik wel van een vuurtje stoken. Ook als LARPer zat ik graag aan een kampvuurtje. En ik ben opgegroeid met de open haard van mijn ouders – die ze nu slechts 1x per jaar aansteken, als ik met kerst langskom en eis dat alles precies weer zo gaat als vroeger. 
Maar mijn eigen huis beschikte niet over een haard of kachel. Ik had een paar jaar geleden wel een elektrische kachel aangeschaft, met een nepvuurtje, voor de sfeer. Ook handig als back-up verwarming, mocht er een probleem met het gas zijn.
Maar ja, tegenwoordig is niet alleen de beschikbaarheid van (betaalbaar) gas geen zekerheid meer, ook op een on-onderbroken stroomvoorziening kun je niet meer rekenen. Zelfs de overheid zegt: “Het is niet de vraag óf, maar wannéér de stroom een keer uitvalt” en raadt aan om jezelf minimaal 3 dagen te kunnen redden. Daar werd ik best onrustig van. Winter is coming.
Dus overlegde ik met Richard en die zag het helemaal zitten om een échte kachel te nemen.
Vroeger wilde ik geen kachel, omdat je dan het vuur niet zo mooi ziet als bij een open haard. Maar tegenwoordig heb je modellen met een flink stuk glas in de deur (en zelfs aan de zijkanten), waardoor je een heel goed vuurzicht hebt. Bovendien zijn ze vele malen zuiniger dan de modellen van vroeger, en zeker zuiniger dan een open haard. Er gaat nog maar heel weinig warmte verloren, en hoewel er natuurlijk altijd wat fijnstof wordt uitgestoten, valt dat tegenwoordig ook heel erg mee, mits je op een verantwoorde manier stookt. Dus nee, hoewel ik heel erg van het milieu ben, ben ik geen voorstander van een algeheel stookverbod! Ik vind dat mensen vooral op een goede manier moeten stoken, met een efficiënte kachel.
In Nijmegen geldt er (vooralsnog) geen verbod op houtkachels of stoken onder slechte omstandigheden. Maar natuurlijk gaan wij niet stoken wanneer de weersomstandigheden volgens de Stookwijzer niet goed zijn, zodat we geen overlast voor omwonenden veroorzaken! Ik vermoed dat het niet waarschijnlijk is dat er op korte termijn een verbod komt – en als ze dat wel proberen, dat heel landelijk Nederland in opstand gaat komen, dus dat zit vast wel goed. 
De naaste buren die we informeerden over onze plannen, reageerden gelukkig allemaal positief. (Misschien helpt het ook dat we ze hebben uitgenodigd om, in geval van stroom-/gasuitval, zich bij ons thuis te komen warmen. )
Overigens zijn we niet van plan om ‘m als hoofdverwarming te gaan gebruiken hoor; alleen als sfeerverwarming. En dus in geval van nood. Aangezien ik eind vorig jaar ook een zoneregeling heb laten installeren, kunnen we de verwarming in alleen de woonkamer uitzetten als de kachel daar aan is, terwijl die in de rest van het huis blijft branden. Dus dan heb je ook niet het probleem dat je woonkamer bloedheet wordt en de rest van het huis ijskoud.
Twee weken geleden togen we dus met z’n tweetjes naar de kachel-showroom – terwijl het buiten 36 graden was. 
Eigenlijk waren we het redelijk snel eens over welke de mooiste en kwalitatief beste was, al zijn we daarna ook nog naar een andere showroom geweest om wat andere merken te bekijken. Ik wilde sowieso weer een rond model, want daarvan wist ik al dat dat werkt in onze woonkamer. Bij een kachel die strak tegen de muur aan moet staan, kun je het vuur vanaf de bank niet zo goed zien. Zo’n ronde kachel kun je makkelijk 45 graden draaien. Wel zijn die ronde modellen behoorlijk hoog, en hoewel het model dat wij uitkozen relatief laag is, is het nog steeds een behoorlijke unit vergeleken met de elektrische ronde kachel die ik had. En het was een uitdaging om er eentje te vinden zonder RVS-elementen, want dat spul wordt erg vaak gebruikt voor bv. de deurgreep. Brr, RVS… 
Waar ik vooral van moest slikken, was het feit dat er maar liefst twee gaten in onze buitenmuur gemaakt moesten worden. We hebben weliswaar een schoorsteen, maar die zit aan de andere kant van het huis. Bovendien zijn de ventilatiekanalen die daarin uitkomen van asbest en daar ga ik niet nogmaals iemand aan laten komen… 
Gelukkig hebben we een hoekhuis, dus konden het rookkanaal en de buis voor aanvoer van buitenlucht (zodat we niet steeds binnen een raampje open hoeven te zetten als de kachel aan is) direct door die muur naar buiten. Maar ja, gaten in je muur zijn wel een behoorlijk permanente ingreep… Was dit wel een goed idee?
Richard leek het een uitstekend idee te vinden, dus zetten we door. We vroegen drie offertes op van installateurs, ter vergelijking.
Toen twee mannetjes van het derde bedrijf bij me langs waren geweest (Richard was die dag naar zijn werk en kon er ditmaal niet bij zijn), vond ik de sfeer tijdens het gesprek wat awkward. Een van hen zat helemaal naar achteren gedrukt in zijn stoel en reageerde alleen met hele korte zinnen. Nadat ze weer weg waren, kreeg ik een mailtje van hen:
“Zojuist zijn wij bij u geweest voor het opnemen van een offerte. Tijdens dit bezoek kreeg ik niet zo fijn gevoel waardoor wij afzien van de offerte. Succes met de zoektocht.”
…Dafuq?
Na wat doorvragen bleek dat ze me ‘erg argwanend’ hadden gevonden. Okee dan… Ik had enkel gevraagd of ze gecertificeerd waren en of ze een goede aansprakelijkheidsverzekering hadden, omdat ik dat asbest-akkefietje met die schoorsteenveger had gehad en me dat niet nogmaals gaat overkomen. Maar blijkbaar worden ze bang van vrouwen die kritische vragen stellen… Oh well, dat maakte de selectie van een installateur weer wat makkelijker.
Eén van de twee overgebleven installateurs had een speciale aanbieding: gratis montage in augustus. Want in deze tijd hebben die bedrijven natuurlijk geen ruk te doen – precies de reden waarom ik er op tijd bij wilde zijn, en niet pas in de herfst als iedereen zich realiseert dat een haardvuurtje eigenlijk wel fijn is. Het was een beetje kiele-kiele of het nog ging lukken, maar uiteindelijk was er nog één datum in augustus waarop ze langs konden komen, dus hoezee!
En dit is het geworden: de Jydepejsen Cozy Classic Low. Energielabel A+, met een rendement van 80% en slechts 6 mg/m3 fijnstofuitstoot. (Het minimum/maximum volgens de huidige eco-regelgeving voor nieuwe houtkachels is 75% / 40 mg/m3.)
Ik moet nog steeds even wennen aan het formaat van het ding en aan het formaat van de buizen aan de achterkant… En ik vraag me nog steeds af of dit nou écht een goed idee was. Maar hoe het rookkanaal aan de buitenkant uitziet, valt me dan weer alleszins mee. Ik wist gelijk dat ik niet zo’n glimmende RVS-buis wilde (ik herhaal: “Brr, RVS… “), maar gelukkig bleken ze ook in zwart verkrijgbaar te zijn. Tegen een meerprijs, uiteraard. Maar ook al is ook de diameter van die buis behoorlijk, ik vind ‘m niet zo in het oog springend als ik had gevreesd. Zeker als straks de struiken iets zijn teruggegroeid en er onder de buis weer wat groen is ontstaan (we mogen dat roostertje natuurlijk niet afdekken en er mag ook geen struik tegen de buis aangroeien) zal het minder opvallen dat we daar iets hebben laten bijbouwen.
Want er stond oorsponkelijk een tweede struik op de plek waar nu het rookkanaal zit, die net zo hoog was als de struik ernaast. En behoorlijk wat wortels in de grond had. Het was dus een flinke klus om die met kluit en al eruit te krijgen! Maar dankzij Richard en zijn bijl, hebben ook de laatste koppige wortels die moedig weerstand boden, het moeten opgeven.
Een nadeel van de kachel die we hadden gekozen was dat hij geen optie had voor een open houtopslag onderin. Dat wilden wij wel graag, want hout in het zicht is gezellig en het breekt bovendien het enorme zwarte vlak in je kamer een beetje. Gelukkig zat dat klepje gewoon met een paar schroeven vast, die er relatief makkelijk uit te draaien waren. De externe luchttoevoer loopt er weliswaar doorheen, maar daar zie je niets van als er hout voor ligt. Dus nu ziet de kachel er zo uit. 
Ook al is het nog steeds zomer, hij moest uiteraard even uitgeprobeerd worden om te controleren of hij wel goed trekt! Het voordeel van nu stoken is dat het geen probleem is om je raam en deur wat open te zetten, aangezien bij de eerste keer stoken de verf nog moet inbranden en je wat rook en rare geurtjes kunt krijgen. Wederom goeie timing dus!
Maar toch jammer dat je in zo’n afgesloten ding het vuur zelf minder goed hoort en ruikt. 🙂
Nu moeten we dus wel de rust vinden om een hele avond op de bank te gaan zitten om van het houtvuurtje te kunnen genieten. Voorheen kon ik het vuur met één druk op de knop aanzetten, en als ik na een half uur weer wat anders wilde gaan doen, het ook met één druk op de knop weer uitzetten. Maar een goed vuurtje stoken vergt tijd.
En de volgende vraag is: zou hij aan de bovenkant heet genoeg worden om er, in geval van nood, met een gietijzeren pan op te kunnen koken of stoven…? We kunnen dat nu nog niet uitproberen, aangezien de bovenkant van de kachel dus nog even moet ‘inbranden’ en je er niet aan mag komen. Maar je kunt makkelijk je hand dicht boven de kachel houden zonder dat je jezelf verbrandt, dus ik vrees dat hij daarvoor te goed ontworpen is. To be continued… 
