Toen ik nog bij de Yoshida groep speelde, nam ik het regelmatig op me om wat props te knutselen voor de groep. Omdat ik toen nog geen eigen weblog had, postte ik de voortgang en het resultaat op het privéforum van onze groep. Maar ja, daar kom ik nu zelf ook niet meer op, en omdat ik het eigenlijk wel leuk vind om deze dingen ook met anderen te delen (wie weet heeft iemand er nog wat aan), heb ik besloten om deze how-to topics hier op mijn blogje te reproduceren. Bijkomend voordeel: zo weet ik zeker dat ze bewaard blijven, want over het Yoshida forum heb ik geen controle meer.

Hierbij deel 1 uit de serie ‘uit de oude doos’: “Hoe maak ik een torii?” (=Japanse poort naar heiligdom: zie bv. hier, hier en hier). Oorspronkelijke datum: juni/juli 2007.

———————–

Het startschot van Project Torii klonk vandaag, en fase 1 behelsde het maken van een bouwtekening en het inslaan van materiaal:

Fase 2: teken de gaten voor de zij-balken af op de pijpen, zaag ze uit en zaag de planken op maat:

Fase 3: test of je gaten breed genoeg zijn en allemaal op de goede hoogte zitten, zaag waar nodig de openingen wat bij en test je constructie:

En de globale vorm begint al een beetje zichtbaar te worden!

Bovenop de korte buizen komen nog bijpassende dekseltjes, zodat je niet in een gat kijkt bij het langslopen.

Omdat het gevaarte naar een LARP vervoerd moet kunnen worden, zijn de lange balken niet uit één stuk gemaakt, maar uit twee stukken pijp, die via een koppelstukje aan elkaar kunnen worden bevestigd. En de kleine pijpen zijn een slag smaller dan de grote, zodat deze in de grote pijpen gestopt kunnen worden en het weer ruimte bespaart!

Volgende fase: het maken van de dwarsbalken.

De onderste balk wordt door openingen heen geschoven (net als de zijpalen), en de bovenste planken liggen in een inkeping, waarbij de onderste van de twee er helemaal in ligt en de grote net genoeg om overeind te blijven.

Eigenlijk had de bovenste plank nog iets groter moeten zijn, maar die hadden ze niet standaard en dus zou ik een grote plank op maat hebben moeten laten zagen. Omdat het materiaal al duur genoeg was, heb ik maar gewoon voor een iets kleinere plank gekozen.

Tussen de twee dwarsbalken komt nog een rechtopstaand plankje met kanji. Gaatjes geboord om de puntjes en het tussenplankje aan de dwarsbalken te kunnen bevestigen. Houten pennetjes erin…

… en de boel aan elkaar vastlijmen:

(op de onderste foto zijn de pennetjes aan het tussenplankje vastgelijmd, maar zitten ze los in de buitenste planken, zodat de boel wel nog uitelkaar te halen is voor vervoer)

Vervolgens heb ik alle openingen bijgeschuurd, zodat de verf minder snel beschadigd raakt als je de balken door de gaten schuift, en de buizen en planken heb ik ook geschuurd ter voorbereiding op het verven.

Volgende fase: de boel verven. Dat was niet zo’n succes

Ik ben niet gewend om met een spuitbus te werken, dus het is allemaal nogal vlekkerig en druiperig geworden. Bovendien dekt de verf niet geweldig, waardoor je de tekst op de zijkant van de buizen nog steeds ziet.

De zwarte balk heb ik met een verfroller gedaan (ik had nog een half blik zwarte verf over van mijn harnas) en dat ziet er wel goed uit.

Na een tweede laag verf dekte het gelukkig al wat beter.

Nog wat details aangebracht met een papieren mal:

Volgende fase: kalmeer je vriendje als na het opruimen blijkt dat je toch net iets meer kranten neer had moeten leggen…

(gelukkig vond dit dus plaats in ons vorige appartement)

En als je dan alles in elkaar zet, dan krijg je… een torii!

Eigenlijk wilde ik een kaproen maken. Maar bij nadere bestudering van 15e eeuwse kleding bleek, dat de dames toen een soort open kaproen droegen. Een ‘open hood’, maar hoe je dat naar het Nederlands vertaalt…?

Deze zeer nuttige site had een globaal patroontje en wat voorbeeldfoto’s, dus daar ben ik mee aan de slag gegaan. Om mijn mooie wol niet gelijk te verknippen heb ik eerst een proefversie van rood linnen gemaakt. Eigenlijk zat hij direct best wel goed. Maar toch moest ik ‘m hier en daar nog wat aanpassen. Omdat het patroon op de voorbeeldsite geen afmetingen erbij had staan, heb ik zelf wat gemeten, met het volgende patroon als resultaat:

Het patroon is exclusief naden. De punt kun je zo lang maken als je zelf mooi vindt; die van mij is 1,20 meter geworden. En hoe langer je zelf bent, hoe langer die punt natuurlijk moet zijn om ‘m tot op je kont te laten komen Aan de onderkant heb ik nog een stuk ingeknipt, om er aan beide kanten een driehoek van 15 cm hoog en 12 cm breed aan de basis, tussen te naaien.

Het grootste vraagstuk betrof toch het zomen: want als je het ding aan de voorkant terugklapt, dan zie je natuurlijk de zoom zitten. Je kunt de voorkant wel de andere kant op zomen, maar dan zie je nog steeds de onderste zoom, omdat je dat stuk stof zowel van de voorkant als van de achterkant ziet:

Vervolgens bedacht ik me dat ik met wol ging werken, en dat rafelt niet, dus hoef je het ook niet te zomen…
Desondanks hebben ze op die voorbeeldwebsite wel iets afgewerkt. Ze hebben het over ‘over stitching’ en als ik het opzoek is het een afwerktechniek zoals zigzaggen om te zorgen dat de stof niet rafelt. Maar op de foto lijkt het alsof er alleen maar een stiksteek in zit. En ze hebben er ook eentje van linnen gemaakt, en daar zie je ook geen zoom.
Ik niet snappen….?

Vooralsnog heb ik ‘m maar gewoon niet gezoomd. Kan altijd nog als ik erachterkom wat ik precies had moeten doen.
De naden zijn allemaal met de hand genaaid, want zoveel werk is het niet.

Aan de zijkant ziet hij er wel leuk uit, maar aan de voorkant is hij nogal flodderig. Ook heb ik er weinig vertrouwen in dat hij goed blijft zitten. Het is de bedoeling dat ik ‘m over m’n coif ga dragen, zodat je helemaal geen haar meer ziet, dus hopelijk valt hij dan minder snel van m’n hoofd omdat hij wat meer houvast heeft.

De basis is er in ieder geval, maar het ding gaat dus vooralsnog even in de kast totdat ik weet hoe ik ‘m helemaal mooi kan afwerken.
Ik probeer nu zo veel mogelijk kleine projectjes af te ronden, want binnenkort komt er een hoop naaiwerk aan voor Charm – afgelopen zaterdag was ik voor het eerst bij de vergadering van de kostuumcommissie. Lijkt me erg leuk om daaraan mee te werken!

Vakantiedagen zijn ideaal om wat naaiprojectjes af te krijgen. Inmiddels heb ik de onderjurk van mijn kirtle verbeterd: de zoom is hoger en de mouwen zijn wat strakker.

Dankzij de tip van Annet heb ik inmiddels ook een lucet cord inelkaar gefröbeld. Helaas had ik geen lucet, dus ik moest improviseren. In eerste instantie probeerde ik de uiteinden van een tang, maar die waren te dik. Ook een dunschiller, van zijn mesje ontdaan, had niet het gewenste effect. Dus uiteindelijk heb ik maar gewoon om mijn vingers heen geweven. Met als nadeel dat ik het koordje niet in één keer flink kon aantrekken, maar de boel in drie stappen strak moest trekken. Desondanks is het goed gelukt:

Ik heb ook nog een coif genaaid voor bij de kirtle:

Totaalplaatje:

Misschien is het stof wat aan de doorschijnende kant. En ik weet ook niet of de achterkant goed zit. Hij zit redelijk stabiel, dankzij twee linten aan de onderkant die ik om mijn hoofd heen heb gewikkeld en onderaan weer vast heb geknoopt, maar het moet niet te hard waaien. En hij zit ook nogal rommelig.

Het is namelijk nog best een uitdaging om m’n lange haar er helemaal onder te krijgen. Mijn haar is allergisch voor opsteken. Voor de foto heb ik het in een vlecht gedaan en met pinnetjes vastgezet op m’n achterhoofd.

Toch jammer dat ze er vroeger niet over dachten om hun lange lokken en plein public te tonen… heb ik daar nou 7 jaar voor gespaard? :-/

Ik wil ook nog een kaproen maken, voor de koudere momenten, alleen heb ik daar nog geen mooie wollen stof voor kunnen vinden.

De laatste stap wordt een bijpassende tas. Maar ik heb nog geen idee hoe ik die in elkaar moet zetten. Volgens oude tekeningen is het gewoon een soort lap die je om je middel knoopt. Of iets met een hengsel voor om de schouders. Maar of daar nou nog een bepaald patroon voor aangehouden moet worden…?

Enige tijd geleden begon ik aan een semi-historisch correcte Middeleeuwse jurk. En inmiddels is hij af!

Omdat ik gewoon een goedkoop stuk linnen (in plaats van mooie wol) had gekocht voor de overjurk, ben ik daarmee gaan experimenteren. Het was even passen en meten om ervoor te zorgen dat de maten klopten.

Vooral de omvang van de ruitvormpjes voor onder de mouwen, was lastig te bepalen. Ik ben er nog steeds niet helemaal over uit of ze inderdaad zo groot moeten zijn als ik ze nu heb gemaakt. Want toen ik op de Midwinterfair de kirtle van een vrijwilligster daar bekeek, bleek zij op die plek een redelijk minuscuul vierkantje te hebben. Maar dat heeft misschien gewoon met schouderbreedte en borstomvang te maken.

Uiteindelijk is dit het patroon geworden dat mij, dwergje van 1,59 meter hoog, goed past:

(ieder vierkantje is 10×10 cm)

Dat eenmaal hebbende, zat de onderjurk zo in elkaar.

(klein plaatje, want hij schijnt behoorlijk door… :-o)

Mijn naaijuf was in ieder geval helemaal verbaasd dat er uit die rechte lappen een mooi gevormde jurk was gekomen, die ik zo over m’n hoofd aan kon trekken zonder welke vorm van sluiting dan ook! Jaja, die middeleeuwers wisten wel wat ze deden…

Het enige nadeel van dit model is, dat het niet volledig getailleerd kan zijn, want dan krijg je hem dus niet meer aan. Dus het is even wennen dat je wat vadsiger volumineuzer lijkt in zo’n ding dan doorgaans het geval is… Gelukkig helpt het dragen van een riem wel wat. En misschien kan ik ‘m de volgende keer toch nog net iets strakker maken dan nu het geval is. Of ik zou de lacing wat lager kunnen laten doorlopen, zodat ik ‘m strakker kan aantrekken. Maar dan kan ik de inzetpuntjes niet meer tot aan mijn taille laten komen, zoals de bedoeling is.

Om van die bubbels stof aan de voorkant van je oksels te voorkomen, heb ik op die plek wat meer vorm in de mouw gemaakt.
Bij nader inzien moet ik de mouwen van de onderjurk wellicht ook ietsje smaller maken, want nu zijn ze net zo breed als de overmouwen.

De naden aan de binnenkant heb ik heel stout gewoon met de naaimachine gedaan, maar alle zichtbare naden zijn handmatig genaaid. Ook de knoopsgaten heb ik helemaal met de hand genaaid:

Ja, ik moet inderdaad nog wat meer oefenen om ze mooi te krijgen, maar ik had dan ook niet zo’n priem-achtige tool om de openingen mee te maken. Ik moest improviseren met een dikke naald en een kegelvormige wijnfles-stop…
Overigens zitten ze bewust scheef tegenover elkaar, want dat deden ze vroegah ook!

Vooralsnog heb ik gewoon wat touw van de hobbywinkel gebruikt voor de spiral lacing, maar dat is eigenlijk niet de bedoeling. Ik weet alleen niet zo goed wat ze daar vroeger voor gebruikten. Gewoon wat in elkaar gevlochten draadjes ofzo…? Wie kan mij daarover adviseren?

Het volgende projectje wordt een bijpassend mutsje en een tas!