Ik heb mijn eerste officiële betaalde opdracht als coupeuse afgerond!  

Een collega van me loopt al jaren de Nijmeegse 4Daagse en ze had bedacht dat ze dit jaar op de laatste dag in een bijzondere outfit over de finish wilde gaan: in een jurk gemaakt van vierdaagsevlaggen! Nou is dat niet iets wat je gewoon in de winkel kunt kopen, dus moest het op maat worden gemaakt. Ze wist dat ik iets met kleding maken deed, onder andere omdat ze me jaarlijks in een bijzondere outfit op de kerstborrel zag verschijnen. Dus benaderde ze me om te vragen of ik voor haar iets in opdracht wilde maken?

Nu is het niet mijn intentie om heel veel kleding in opdracht te gaan maken, want ik heb genoeg te doen in mijn leven en ik zie me ook niet full-time als kleermaakster aan de slag gaan. Mijn idee is om af en toe iets voor iemand te maken, mits ik tijd heb en de opdracht leuk vind. Een soort cherry-picking dus. Maar dit verzoek viel zeker in de categorie ‘origineel en uitdagend’. En hoewel ik er waarschijnlijk meer uren in ging steken dan ik volgens een fair ZZP-tarief terug kon verdienen, was het voor mij ook een goede oefening voor mijn nog lopende coupeuse-opleiding (want het is aan te raden om voor zoveel mogelijk verschillende vormen lichamen dingen te maken, omdat ieder model weer zijn eigen uitdagingen heeft). Dus zei ik ‘ja’!

Het model jurk dat ze wilde was niet heel complex (recht lijfje met knielange uitlopende rok en pofmouwtjes), maar het was de vraag in hoeverre er met vlaggen te naaien ging zijn. Dat spul is natuurlijk 100% polyester, oftewel: het ademt voor geen meter, en vlaggen zijn ook niet gemaakt om te stretchen. Ik waarschuwde haar dus al dat het waarschijnlijk geen comfortabele jurk ging worden, maar haar reactie was dat de Vierdaagse lopen sowieso afzien was, dus gingen we door met het plan.  

Ik maakte voor haar een offerte en we probeerden ook te inventariseren hoeveel de materiaalkosten gingen zijn. Dat viel nog niet mee, want stof koop je op rol en is doorgaans 140 of 150 cm breed, maar vlaggen hebben een vaste lengte- en breedtemaat en zijn er in verschillende formaten, en dus moest ik puzzelen welk formaat vlag ik voor welke patroondelen nodig had, en vervolgens moesten we een webwinkel vinden die al die formaten aanbood (om de verzendkosten beperkt te houden) én dat voor een acceptabele prijs deed.

Dus begon ik met haar maten op te meten en een patroon op 1/4e schaal te tekenen, zodat ik deze op verschillende formaten ook op 1/4e schaal getekende vlaggen kon leggen om te kijken of en hoe het uit zou komen.

Het liefst wilde mijn collega dat de jurk ‘rommelig’ zou worden, waarmee ze bedoelde dat het oranje kruis in de vlag niet perfect over de jurk moest lopen, maar juist schots en scheef en her en der een plukje oranje in het groen. Helaas lukte dat niet, tenzij we een heel veel grotere vlag zouden kopen, maar daarmee zou de prijs gelijk flink oplopen, terwijl ze nu al moest slikken vanwege de kosten. Uiteindelijk ging ze ermee akkoord om het patroontje dan wel netjes over het lijfje te laten lopen, maar niet over de rok.

Eigenlijk had het kruis ook recht over de rok moeten lopen, want je hoort een rokpatroon met de middenlijn recht op de stof te leggen. Zo dus:

Maar omdat ik haar graag in haar wensen tegemoet wilde komen, deed ik de concessie om hem met de zijnaad recht op de stof te leggen, zodat de oranje banen daar schuin over zouden lopen:

Coupeusetechnisch niet verantwoord, want de rok gaat daardoor iets minder mooi hangen. Maar ach, het hoefde geen haute couture te worden; de jurk was bedoeld om slechts één dag gedragen te worden over een zweterig lijf.

Na een passessie vond ze dat de pofmouwtjes toch wat truttig waren en vroeg ze me om die weg te laten. Geen probleem, er was nog genoeg vlaggenstof over om belegjes voor in het armsgat van te maken.

Hier is het resultaat tijdens de laatste passessie:

Op de foto draagt ze er een petticoat onder, zodat de jurk mooi uit gaat staan. (Extra warm, ja…   ) De eerste foto vind ik het leukste, maar daarop zit de jurk niet zo mooi – dat komt door haar beweging. Op de tweede foto kun je iets beter zien hoe die valt, al hangt hij nog steeds wat gekreukt (portfoliofoto’s maken is ook een vak…   ).

Hieronder nog een foto van de achterkant, zonder petticoat:

Die petticoat kocht ze pas nádat ik de jurk in elkaar had geregen, dus ik had geen idee hoe vol en lang die zou zijn… Ik had haar gevraagd deze zo snel mogelijk te kopen en al mee te nemen bij de maatneemsessie, maar ja…    *fingers crossed dat het zou passen*

Hoewel ik achteraf gezien beter voor een hele cirkelrok in plaats van een halve cirkelrok had kunnen gegaan (wat wel weer meer stof had gekost en dus een flinke stijging in de kosten had betekend) en ik nog steeds niet helemaal tevreden ben over de pasvorm (haar achterschouderlengte kwam raar uit bij het patroontekenen, waardoor de instructies in mijn boek niet werkten, en zelfs mijn juf wist niet hoe dit opgelost moest worden), is mijn collega er gelukkig helemaal blij mee!

En ja, ze heeft de Vierdaagse uitgelopen (voor de 30e keer!   ) en de jurk was een succes!  

Het is overigens ook het eerste kledingstuk waar ik mijn nieuwe merklabeltjes in heb kunnen naaien. Op expliciet verzoek van mijn klant aan de buitenkant zichtbaar, “Want ik wil niet dat iedereen de hele tijd in mijn nek gaat lopen graaien om te kijken wie de jurk gemaakt heeft!”     Hij past qua kleurstelling ook nog eens prima bij de vlaggen!  

Voor mijn opleiding moet ik werkstukjes maken om te laten zien dat ik bepaalde technieken beheers. Zoals het naaien van een harmonica-zak.

Nou ben ik helaas niet de meest secure naaister. De meesten van jullie vinden mij een Pietje Precies, maar volgens coupeuseopleiding-normen ben ik een slons hoor…  

Ter compensatie zet ik dan maar mijn kwaliteiten op een ander detail-vlak in: pattern matching! Zie hier mijn werkstukje, en hoe mooi het patroontje op de stof niet alleen doorloopt in de zak, maar ook in de klep van de zak!

…EN OOK NOG EENS AAN DE ACHTERKANT VAN DE KLEP!  

(Voor degenen die niet weten wat een harmonica-zak is: dat is zo’n uitklap-zak die je ook wel op de zijkant van cargo-broeken ziet:)

Nu maar hopen dat de examencommissie er ook blij van wordt. Mijn juf was er in ieder geval tevreden over!

Afgelopen jaren mocht ik vanuit mijn opleiding deelnemen aan de jaarlijkse costumièredag, maar aangezien ik inmiddels dat diploma heb gehaald (alleen nog stééds niet officieel in ontvangst heb mogen nemen, terwijl we bijna een jaar verder zijn… 😒), mag ik inmiddels meedoen met de coupeusedag: een leerzame en inspirerende workshopdag voor zowel coupeuses als coupeuses in opleiding.

Mijn juf had harder geworven dan haar collega’s, want van de 12 deelnemers waren er, naast diverse reeds geslaagde coupeuses / juffen, maar liefst 5 leerlingen van haar aanwezig en dus maar weinig leerlingen van andere juffen.

Ik weet niet of de opzet van de coupeusedag altijd zoals vandaag is of dat dit jaar een uitzondering was, maar het was even wennen. Tijdens costumièredagen raceten we altijd met klotsende oksels door de dag heen om meerdere werkstukjes met verschillende technieken te maken en verliep de dag in stressvolle chaos. Vandaag was er echter slechts één workshop die de hele dag zou duren.

Marijke van Welzen van ART2WEAR, een ‘textielkunstenaar’, kwam deze geven. Zij maakt echt een soort kunstwerkjes op kleding door middel van een collagetechniek: ze knipt allerlei plaatjes uit stoffen en appliceert / quilt die op een ondergrond, waar ze dan bijvoorbeeld weer een mantel van maakt. Ze vult die applicaties verder aan met borduursels, stempels, verf, etc.:

De dag begon wat later dan verwacht. Op het programmabriefje stond dat we vanaf 9.30 uur welkom waren en er dan de gelegenheid was tot koffie en wat shoppen bij een kraampje. Ik (en diverse mede-deelneemsters) waren er vanuitgegaan dat we dan om 10.00 uur echt zouden beginnen. Toen ik om 9.45 uur binnen kwam zetten, was ik dan ook de laatste die in het gebouw in Nunspeet arriveerde. Maar we bleken pas om 11 uur te beginnen! Had ik ook wat langer in bed kunnen blijven liggen… 🫤

Het begin van het programma vond ik ook niet heel boeiend. De workshopbegeleidster gaf namelijk eerst anderhalf uur lang een Powerpointpresentatie van al haar tentoonstellingen. Dus nee, niet over haar technieken en hoe ze haar werkstukken maakte, maar op welke tentoonstellingen ze allemaal was geweest! Euh… hoe is dat relevant / interessant voor ons…? Maar de aanwezige juffen leken het allemaal wel erg boeiend te vinden.

Vlak voor de lunch mochten we dan eindelijk de creaties close-up bewonderen, aanraken en fotograferen.

Zo’n bonte collage is niet echt mijn smaak, maar wel enórm indrukwekkend, want zeker als coupeuses realiseren wij ons wat een gigantische hoeveelheid werk hierin moet zitten en hoe lastig het is om al die elementjes bij elkaar te zoeken en te matchen tot een eenheid! Ik vond het al lastig om al die stofjes voor mijn lapjesdeken bij elkaar te zoeken… Respect!

Na de mantels bewonderd en grondig geïnspecteerd te hebben, mochten we ze van haar aantrekken als we wilden!! 😲 Diverse mensen riepen gelijk dat ik de sprookjesjas (met sprookjesfiguren-applicaties en Sneeuwwitje-mouwen) moest aantrekken, omdat mijn juf en mede-leerlingen inmiddels wel weten dat dat thema bij mij past (maar ik vermoed ook deels omdat ik één van de weinigen was die in het smalle getailleerde ding paste 😛). Nou, dat liet ik me natuurlijk geen twee keer zeggen! 😁 En ja hoor, hij zat me als gegoten en stond me prachtig! ❤️

Na de lunch mochten we dan eindelijk zelf aan de slag. We kregen een basis waar de stofjes op moesten komen en er werden zakken met stofjes met bloemenprintjes uitgedeeld, waar we zelf een selectie uit mochten maken. Graaien!! 😋

Het was de bedoeling dat we initieel drie bloemetjes uitkozen, die helemaal netjes uit de stof uitknipten en met elkaar combineerden, en daarna deze desgewenst verder aanvulden met andere bloemetjes. Maar zo werk ik niet – ik moet vanaf het begin het totaalplaatje overzien. Dus liep ik stiekem toch met een setje ‘potentiële basisbloemetjes’ in de hand naar de andere tafels om ze aan te vullen, alvorens ik een collage neerlegde. Die ik ook niet gelijk op het uitgedeelde lapje legde.

Workshopleidster: “Als je een grotere ondergrond nodig hebt dan deze, dan kan dat.”
Ik: “Oh… daar had ik nog helemaal niet op gelet, ik was bezig met het creatieve proces…”
Workshopleidster: “Ja, er zijn altijd mensen die het net iets anders doen dan de anderen.”
… 🙈

Van thuis hadden we lijm, borduurnaalden, borduurgaren en kraaltjes mee moeten nemen, want het was de bedoeling om de boel eerst op de ondergrond te lijmen en daarna verder te gaan decoreren. Normaal gesproken speld en stik je het op de ondergrond, maar omdat het een workshop met weinig tijd was, deden we het even zo. Dat vond ik eigenlijk wel jammer. Het scheelde natuurlijk dat we ditmaal niet onze naaimachines hoefden mee te zeulen, maar het blijft toch een coupeuse-workshop en het netjes en subtiel vastnaaien van de randjes via een vrije hand-voetje leek me juist heel leerzaam.

Sommigen hadden afgelopen week nog even een raid gedaan bij de Action om aan kraaltjes en dergelijke te komen, maar ik heb inmiddels een flinke stash aan knutselmateriaal en dus trok ik vanochtend gewoon een bak kralen en zak DMC-garen uit de kast.

Het was ook grappig om te zien hoeveel naaisters totaal geen borduurervaring hadden en zelfs worstelden met het vastzetten van het garen. Het zijn toch écht verschillende vaardigheden! 😄 Gelukkig heb ik veel ervaring met met de hand naaien en heb ik ook wel eens geborduurd, maar het bepalen welke borduursteken op welke plekken in de bloemen mooi zouden uitpakken, vond ik wel het lastigste van de middag! Al snel ben ik dus maar overgestapt op het toevoegen van kraaltjes. Dat ging beter én sneller.

Voordat ik het wist was het alweer half 4 en moesten we ophouden, omdat we om 4 uur het pand moesten hebben verlaten! Ik denk dat we effectief dus maar anderhalf uur daadwerkelijk zelf bezig zijn geweest met iets maken, wat ik wel jammer vond. Uiteraard had dus niemand haar werkstukje ook maar in de verste verte af. Ik was zelfs de enige die er kraaltjes op had gedaan.

Het idee is dat we, als we de decoraties af hebben, de collage in z’n geheel uitknippen uit de ondergrond en dan de randjes afwerken met de naaimachine. En dan hebben we een grote applicatie om ergens op te naaien!

Dit is mijn tussentijdse resultaat:

Ik ben zeker niet ontevreden over hoe de bloemetjes zijn gecombineerd en hoe de kraaltjes erop werken! Maar het lichtpaarse borduursel in de paarse bloem vind ik niet optimaal geslaagd.

Uiteraard hebben we ook nog even al onze creaties bij elkaar gelegd. Altijd leuk om de verschillen tussen mensen te zien!

Al met al vond ik het best een leuk werkje om te doen en een inspirerende techniek, maar de opzet van de dag had van mij anders gemogen qua tijdsindeling: minder wachten/kletsen/presentatie en meer zelf aan de slag gaan!

Er was een periode waarin ik regelmatig grappige baddoeken naaide voor de versgeboren kinderen van mijn vrienden en vriendinnen. Inmiddels is iedereen uit de baby-fase, dus zijn kraamcadeautjes niet meer nodig. Maar een teamgenoot is vandaag met zwangerschapsverlof gegaan en mijn mede-teamgenoten hadden voorgesteld om als tijdelijk afscheid een kaartje en klein cadeautje voor haar te kopen.

Maar ja, ik vind het veel leuker en persoonlijker om zelf iets te maken dan om maar weer geld ertegenaan te gooien en wanhopig in de winkels naar iets leuks te moeten zoeken. Van mijn baddoeken weet ik dat ze gewaardeerd worden – het is een item dat niet iedere aanstaande ouder gelijk in huis haalt. Bovendien heb ik van meerdere vriendinnen gehoord dat ze lang meegaan en ze op latere leeftijd nog steeds door de kids gebruikt worden, na het wassen of als verkleedkleding. Mooi toch? ^_^

Dus doorzocht ik mijn stoffen-stash op bruikbare stukken badstof. Na al die baddoeken in verschillende kleurtjes genaaid te hebben had ik een hoop restanten liggen. Alleen uiteraard niks dat groot genoeg was om als basis te dienen voor een compleet nieuwe baddoek. Tijd dus om nog een slagje creatiever te worden, want ik had geen zin en geen tijd om er helemaal voor naar de stofjeswinkel te rijden.

Eens kijken, wat kon ik maken in een beestjesvorm van de kleuren die ik nog had, zonder al te veel naadjes in de baddoek te naaien waar Baby niet lekker op zou liggen? Na wat brainstormen had ik het: een parkiet! Een vogelvorm werkt toch het beste en parkietjes kunnen verschillende kleurencombinaties hebben. Met creatief passen en meten en het negeren van de recht-van-draad-lijn ( ) wist ik een patroon te fabriceren (gewoon op basis van een van de eerdere patronen die ik tekende) dat ik kon maken met mijn restanten.

Ik had ook besloten het mezelf niet al te moeilijk te maken door de randen met biaisband te willen afwerken en heb de boel gewoon gezigzagd. Daardoor was ik in een middagje klaar. Hoezee, ik had een cadeautje!

Het is ook het eerste naaiproject waar ik mijn nieuwe eigen bedrijfslabeltje in heb kunnen naaien. ^_^

Helaas kon ik er vanwege een begrafenis vandaag niet bij zijn toen mijn teamgenootjes de kaartjes en cadeautjes aan de collega in kwestie overhandigden, maar ik hoop dat ze er blij mee is.

“Hey Lenny, jij hebt wel vaker een eigen mening over dingen. Maarre, hoe eigenwijs ben je nou eigenlijk precies?”

Nou…

Case 1: het rokpatroon

Voor de kerstvakantie had ik een discussie met mijn naaijuf over hoe je een patroon voor een bepaald soort rok moest tekenen. Juf vond mijn uitwerking fout, ik niet. Ik toonde vervolgens aan dat de uitwerking in haar voorbeeldboek niet in elkaar kon passen en dus niet correct kon zijn. Na wat narekenen en hoofdbrekens moest Juf me gelijk geven. Maar ze had de uitwerking gecorrigeerd op wat puntjes en zo paste ‘ie inderdaad alsnog in elkaar.

Ik bleef er echter bij dat mijn uitwerking óók goed was. Het ding was dat je de tekening van het model op twee manieren kon interpreteren: Juf interpreteerde het alsof de plooien bij de heup rondgetekend waren, ik interpreteerde het als een optisch effect van iets naar voren hangende vouwen, die eigenlijk recht waren. (Die modeltekeningen vind ik sowieso altijd zeer multi-interpretabel en daar heb ik wel vaker discussie over, en het helpt ook niet dat de verhouding van de beenlengte ten opzichte van de rest van het lijf en de smalle taille erop nooit realistisch zijn en het er met echtemensenmaten altijd anders uit gaat zien.)
Het voordeel van mijn uitwerking ten opzichte van die van Juf was bovendien dat die niet uit umptig verschillende patroonstukjes bestond en dus ook niet met umptig-in-het-kwadraadt naadjes vastgestikt hoefde te worden, zodat de rok veel soepeler zou vallen.

Dus maakte eigenwijze ikke in de kerstvakantie op schaal een uitwerking van de rok in stof volgens mijn tekening, als een soort van ‘proof of concept’.

Zie je wel dat die rechte lijnen optisch rond gaan ogen!  

Ik liet het ding afgelopen les aan de juf zien en… mijn uitwerking is nu ook geaccepteerd! Victorie! \o/

Case 2: het lesboek

Ik heb ook al heel vaak commentaar geleverd op het lesboek dat we voor de opleiding gebruiken. Ik vind het ding erg onvolledig: er wordt alleen in gezegd hoe je iets moet tekenen, maar er staat zo goed als geen theorie bij over o.a. in welke situatie je welke hoeveelheid kiest als er bijvoorbeeld “teken 1 tot 4 cm overmaat erbij” staat, en waaróm je iets op de beschreven manier moet doen. Alle achterliggende theorie moet ik tijdens de les uit de juf trekken, die niet noodzakelijk begrijpt wat ik nou precies vraag, waardoor er ook niet altijd een antwoord op meta-niveau volgt en ze in de ene les iets anders lijkt te beweren dan in de andere les. De instructies in het boek zijn ook nog eens geformuleerd op een manier die ik lastig te lezen vind.

Bovendien heb ik inmiddels 5 verschillende lesboeken (rokken, broeken, kinderkleding, blouses en japonnen) en volgt er later nog een zesde. De opbouw van die boeken, dus per type kledingstuk, is op zich logisch gezien de opbouw van de lesstof. Maar ik ben nu op een punt beland dat ik niet maar één van deze kledingstukken moet tekenen, maar bv. drie rokken, drie broeken en drie jurken, met in een rok een zak verwerkt die in het broekenboek staat, en in een jurk een plooi die in het rokkenboek beschreven staat. En vanwege de onlogische indeling per boek en het gebrek aan inhoudsopgaves is ook niet makkelijk terug te zoeken op welke pagina wat beschreven staat. Oftewel: argh!

Dus besloot ik om lekker mijn eigen boek te gaan maken.

Ik begon in de zomervakantie met alle stof in de boeken overtypen en de relevante tekeningen inscannen. Ik vulde de boel aan met de sh*tload aan aantekeningen en verbeteringen die ik in de boeken erbij had gekalkt tijdens de lessen. Ik ontdubbelde alles en organiseerde de stof op basis van onderwerp, zoals één hoofdstuk over zakken ongeacht in welk soort kledingstuk ze worden verwerkt, één hoofdstuk over het aanpassen van figuurnaden, en een bijlage met alle verschillende maattabellen en maatberekeningen per leeftijdscategorie onder elkaar. In de kerstvakantie rondde ik het boek eindelijk af en stuurde ik hem naar een drukker om er een mooie ringband van te laten maken.

Hier is ‘ie dan, vers van de pers: mijn zelf samengestelde patroontekenboek bestaande uit maar liefst 312 pagina’s, waarvan een 7 pagina’s beslaande inhoudsopgave – nooit meer wanhopig bladeren op zoek naar het gewenste onderwerp!  

De komende tijd hoef ik dus alleen dit boek mee te nemen naar de lessen in plaats van alle 5 de losse boeken en kan ik in praktijk uitproberen of deze indeling en formulering inderdaad handig is. Als ik foutjes tegenkom of theoretische aanvullingen hoor, kalk ik ze gewoon in het boek erbij, want zoals gezegd krijg ik na mijn aanstaande deelexamen nóg een lesboek erbij en die theorie moet natuurlijk ook in dit boek worden opgenomen. Als ik mijn opleiding helemaal heb afgerond, maak ik the definitive edition van het coupeuse-boek.

Eigenwijs? Reken maar.    Maar hee, het samenstellen van dit boek was ook ontzettend leerzaam, want door het organiseren op papier vielen eindelijk ook in mijn hoofd een aantal dingen op de juiste plek!

Tijdens mijn studie was ik ook altijd al degene die samenvattingen van de leerstof maakte, waar mijn mede-studenten schaamteloos van profiteerden (dachten ze in ieder geval; het nut van samenvattingen is natuurlijk deels het maakproces ervan in plaats van alleen het eindresultaat om makkelijk te kunnen stampen), dus ik verwacht dat mijn mede-studenten van de coupeuse-opleiding me ook gaan vragen om een exemplaar.   Er zit natuurlijk copyright op de lesmaterialen, dus ik mag dit alleen voor mezelf gebruiken. Maar wie weet vindt Juf het wel goed als ik een digitaal exemplaar aan mijn mede-studenten geef, aangezien zij deze boeken ook netjes hebben gekocht?

Ik hield sowieso even mijn billen samengeknepen afgelopen les, toen ik het boek aan Juf liet zien. Want haar mening erover kon natuurlijk twee kanten opgaan. Maar gelukkig reageerde ze positief: ze vond het eigenlijk wel een goed idee en zei ook dat ik er trots op mag zijn! (Ben ik ook. ^_^ )

Oh, en uiteraard werk ik, naast dit patroontekenboek, ook aan een naaitechniekenboek waarin alle tips & trucs staan die ik tijdens de opleiding leer om van deze patronen daadwerkelijk een kledingstuk te maken (die in geen enkel lesboek staan uitgeschreven)!