Tag: kaartweven

Gebroeders van Limburgfestival 2014

Zo, dat was alweer een in het water gevallen festival. Het lijkt wel alsof de reënactmentfestivals hoogstpersoonlijk de weergoden boos hebben gemaakt! Zowel zaterdag als zondag zijn we niet gespaard gebleven van flinke plensbuien. Zeker op zaterdag merkten we dat aan de bezoekersaantallen. En eigenlijk dachten we dat er op zondag ook veel minder mensen waren gekomen – maar volgens de berichtgeving in de media was de opkomst 2x zo hoog als vorig jaar.

Tijdens het festival waren er jammer genoeg nog meer minpuntjes:

IMG_20140830_105807* Vreemd genoeg liet de organisatie de Blijde Incomste doorgaan, ondanks de regen. Initieel leken we precies tussen de buien door te kunnen lopen, maar net voor het einde van de optocht begon het ineens te stortregenen en te onweren. Dus moesten wij met onze instrumenten vluchten naar een droog plekje en met de staart tussen de benen de aftocht blazen. Heel jammer, want we konden de finish bijna zien! Maar instrumenten kunnen nu eenmaal niet tegen plensbuien.

* Zo goed als geen tijd om als Tweedledum & Tweedledee over het terrein te lopen. Ernic was ook met zijn andere groep en individueel ingepland voor optredens en er zat steeds nét te weinig tijd tussen om er even met z’n tweeën op uit te kunnen trekken.

* Een verstopte ingang. Vorig jaar was er aan de straatkant van het Hunnerpark een ingang. Nu kon men alleen via de achterzijde het veld met ons reënactmentkampement bereiken. En je moest echt weten dat daar een ingang was. Ik vermoed dat dit ons een groot aantal bezoekers heeft gekost.

* Kaartweven ging voor geen meter. Wellicht breekt vochtige wol een stuk sneller, maar ik denk dat mijn nieuwe wol ook gewoon te dun is. Ik heb het hele weekend maar een een stuk of 20 centimeter kunnen weven, en het werk zit vol met knoopjes. Argh, k*thobby! Doordat ik continu de boel moest herstellen, was er weinig gelegenheid om mensen wat te demonstreren. Op zondagochtend heb ik het maar opgegeven en ben ik alleen nog maar muziek gaan maken.

Maar… hoewel er een hoop was om gefrustreerd over te kunnen raken, is dat nauwelijks gebeurd en heb ik het festival juist als enórm leuk ervaren!!

Het is sowieso heel bijzonder om zo dicht bij huis een weekend te gaan kamperen (na het uitladen ben ik met de auto terug naar huis gereden en op de fiets teruggekomen :-P ). Je zit daar in een bekend park, maar met dichte hekken er omheen zodat je het terrein heel anders ervaart. Het was dan ook een rare gewaarwording toen bij het afbreken op zondag ineens de hekken om ons kampement verdwenen en de drukke straten weer zichtbaar werden. :-)

GvL-10612928_10202708420326781_7615737878753579227_nVrijdagavond na het opbouwen was het gelijk al leuk, want er was een soirée in de Stevenskerk, met twee kluchten en een superhilarische lezing over de romantisering van de middeleeuwen. Met aansluitend een balfolk balletje! Dus dit weekend heb ik gedanst, muziek gemaakt en gereënact. Hoe veel hobbies kun je in 1 festival stoppen? :-)

Maar arme Madlot – wat een uitdaging, om in een kerk met zo’n gigantische akoestiek (7 seconden nagalm…) muziek te maken… Wel weer een bijzondere ervaring, om in zo’n gebouw te mogen dansen.

Verder voel ik me echt heel erg thuis op het Gebroeders van Limburgfestival. Castlefest, Elf Fantasy Fair en dergelijke festivals zijn leuk, maar hier worden we toch écht gewaardeerd. Niet alleen als leuk sfeerplaatje, maar ook om onze muziek en instrumenten. Net als bij de Keltische Middag overigens. Wellicht moeten we meer van dit soort evenementen gaan doen.

Op zaterdag waren we 2x ingepland voor een optreden in de St. Nicolaaskapel en de volgende dag nog een keer. De eerste keer ging niet zo vlekkeloos, want we hadden amper tijd om onszelf op te stellen; de optredens in de kapel gingen namelijk zowat direct achter elkaar door. En aangezien het publiek op amper 2 meter afstand van ons zat, was ik wel even zenuwachtig… Foutloos was het dan ook zeker niet, maar blijkbaar heeft niemand daar wat van gemerkt. We zijn inmiddels gelukkig erg goed geworden in het opvangen van elkaars oepsjes en ik heb al lang geleerd dat als je gewoon doorspeelt alsof er niets aan de hand is, het mensen meestal niet eens opvalt ;-)

https://www.youtube.com/watch?v=P9s7GR5fcO0

(In bovenstaande video zit ik de derde herhaling zowat compleet te verprutsen en dwing ik Ernic om eerder met zijn deel op te houden. Niemand die het doorhad… :-P )

‘s Avonds ging het veel beter, maar was de opkomst dramatisch. Dat had ik al verwacht, want ‘s avonds waren er nog maar heel weinig bezoekers aanwezig en die kwamen vooral voor de grote shows. In plaats van voor een handjevol mensen achter gesloten deuren te gaan spelen, besloten we ons voor de deur van de kapel te positioneren, zodat langslopend volk ook nog even kon komen luisteren. Dat was veel leuker zo! Wat dat betreft blijven we toch wel straatmuzikanten :-)

Op zondag zat de kapel juist behoorlijk vol. De mensen kwamen blijkbaar echt voor ons, want in tegenstelling tot zaterdag waren het allemaal nieuwe binnenkomers, geen zittenblijvers die waren blijven hangen na het voorgaande optreden. Bij het laatste nummer werd zelfs enthousiast meegeklapt en geswingd en we kregen behoorlijk lang applaus! Echt superleuk!

De kapel was bovendien een hele mooie en sfeervolle plek om op te treden en we hebben er goede geluidsopnames aan overgehouden.

gvl-2014-aOok heel veel lieve complimentjes gekregen, zoals “Jij bent de enige die middeleeuwse muziek op de doedelzak speelt op een manier die ik leuk vind om naar te luisteren” en “het is heel dynamisch om jullie te zien, niet zo’n statisch plaatje”. Verder heeft iemand achteraf flink wat moeite gedaan om mijn contactgegevens te achterhalen omdat hij de doedelzak zo mooi vond klinken en het zelf ook wilde gaan doen (en of ik ook les gaf? :-) )

Helemaal aan het eind van het festival hebben we één keer nog even buiten kunnen spelen. De organisatie had ons gevraagd om bij het pannenkoekenhuis te gaan spelen omdat die sponsor van het festival zijn. Dat was ook een leuk plekje om te gaan staan. Ook daar hebben we veel leuke reacties op gehad (en per ongeluk €12,75 opgehaald in een half uur tijd – een gul publiek! XD ).

Vooraf had ik, heel erg op z’n Lenny’s, een schema gemaakt van wanneer ik in het Basic Elements-kampement zou zijn en wanneer ik zou optreden met Tweedledum & Tweedledee. Daar is uiteraard helemaal niets van terecht gekomen. Zowel doordat er zoals gezegd te weinig tijd bleek te zitten tussen de optredens, als door het onplanbaar zijn van de maaltijden (koken op een kampvuur blijft onvoorspelbaar). Ach. Ik leer gelukkig steeds beter om los te laten…

Dat ik tussen de optredens door meer tijd had dan verwacht, was ook juist fijn, want zo kon ik vaker in ons reënactmentkamp zijn. Altijd gezellig met ons groepje!

Uiteraard heb ik ook nog wat loot gescoord bij de marktkraampjes: 4 lappen mooie wol en linnen. Nu kan ik weer even vooruit met naaien. En van Thom kreeg ik een supermooie zilveren speld <3

Ik heb nu alweer zin in volgend jaar!! Al hoop ik wel dat het éindelijk eens een keer goed weer wordt tijdens dit festival…

Keltfest 2014

Zoals ik schreef, was ik er vooraf niet gerust op dat Keltfest warm en droog zou worden. Maar wat een omslag maakte het weer vrijdag! Gelukkig had ik zonnebrandcrème en een strohoed meegenomen, want zeker op zaterdag schroeide je bijna weg in het heerlijke zonnetje!

Dit jaar was ik er voor het eerst niet als bezoeker, maar als medewerker. We stonden er namelijk met onze reënactmentgroep The Basic Elements. Gezellig samen met een hoop andere reënactmentgroepen, waaronder lang niet alleen middeleeuwse groepen, maar ook Vikingen, Schotten en Kelten.

Daar lag ook wel gelijk een beetje het probleem. Omdat er erg weinig Keltische reënactmentgroepen zijn, vraagt de organisatie ook groepen met een wat andere focus / tijdsperiode, zoals wij. Maar ja, wat doe je dan? De eisen vanuit het festival waren mij vooraf niet helemaal duidelijk. Moesten we zo veel mogelijk authentiek middeleeuws zijn? Of ons een beetje aanpassen zodat het er wat keltisch uitzag (o.a. geen klompen, harnassen of geregen sluitingen aan de voorkant, hoofddoek overbodig en blote armen mag best)? Of kwam het allemaal niet zo nauw omdat de insteek van het festival vooral was dat het ‘sfeervol’ moest zijn in plaats van streng authentiek?

Ik zit daar dan gelijk mee in mijn maag, want ik wil het graag goed doen. De organisatie blij maken, mijn groepsleden blij maken, de bezoekers blij maken, en liefst wilde ik ook nog eens mezelf blijmaken en mijn nieuwe jurk aantrekken. Maar ik had geen middeleeuwse kleding zonder geregen sluiting aan de voorkant, behalve een linnen onderjurk. En ik wilde ook niet buiten de groep vallen door iets anders aan te doen. Argh!

Pas na overleg met mijn groepsgenoten, die me verzekerden dat het allemaal niet zo nauw kwam en ook anderen van onze groep ditmaal niet geheel authentiek gekleed waren (keltisch dan wel middeleeuws), kon ik het enigszins loslaten en besloot ik mijn middeleeuwse onderjurk aan te trekken met daar overheen de overjurk van mijn keltisch geïnspireerde outfit zodat ik van alles net niks was.

Foto met dank aan Rob Wevers
Foto met dank aan Rob Wevers

De bezoekers merkten in ieder geval niet dat het niet historisch correct was. Wel met als gevolg dat diverse mensen mij vroegen van welke clan mijn ruiten waren, en er was zelfs iemand die mijn outfit kwam bestuderen omdat ze zelf nergens had kunnen vinden hoe dat soort dameskleding er precies uitzag. Toen moest ik maar even bekennen dat ik ook maar wat had gedaan :-P

Sowieso blijven de opmerkingen vanuit het publiek altijd grappig. Naast de gebruikelijke “mijn hemel wat een kutwerk”-gerelateerde uitingen over het kaartweven, riep iemand tijdens het doedelzak spelen ook uit: “Oh, en ook nog op blote voeten, zodat je goed kunt aarden!’ Mjah, dat, of gewoon omdat het fokking warm was met al die wol in de brandende zon… :-P

Foto met dank aan Gerard Zoethout
Foto met dank aan Gerard Zoethout

Het publiek was in ieder geval supergeïnteresseerd! Normaal gesproken lopen er altijd wel hopen verveeld kijkende mensen langs, maar nu was het overgrote deel oprecht benieuwd wat we aan het doen waren. En de doedelzak viel een stuk meer in de smaak dan op een gemiddeld middeleeuws festival, maar dat was gezien het keltische/schotse thema ook wel een beetje te verwachten ;-)

Het is eigenlijk ideaal om daar als groep te staan. Je mag lekker relaxed in het zonnetje hobbyen tegen (kleine) vergoeding en gratis entree op het festival. We zitten niet full-time aan ons kampement gekluisterd; af en toe kun je best even het kamp uit om je eigen dingen te doen, waardoor ik diverse balfolkdansjes heb kunnen meepikken tijdens de muziekoptredens.

Uiteraard is er ook buit: twee hele mooie lappen wol. Ik wist van tevoren dat het kraampje waar ik de wol voor diverse eerder gemaakte outfits kocht, er weer zou zijn. Dus racete ik zaterdagochtend net voor openingstijd al langs om alvast de mooiste wolletjes te claimen, voordat het bezoekend publiek er hun grubby hands op konden leggen. Het voordeel van al vanaf vrijdagmiddag aanwezig zijn op het terrein om op te bouwen ;-)

En dan was er nog de gezelligheid ‘s avonds. Vanwege een gebrekkige voorraad brandhout, party-crashten we gewoon bij het kampvuur van de buurgroep. De ene nam mede mee, de ander snaai, en ik kwam met mijn liederenboek opdraven. Succes gegarandeerd! :-)

Met een zongebruind koppie, een gigantisch slaapgebrek, nieuwe vrienden en een blij en tevreden gevoel nam ik zondagavond afscheid van het terrein. Dag dag Keltfest, dag dag lieve leuke gezellige mensen. Hopelijk tot een volgende keer!

unnamed

Het tolconflict tussen Arcen en Venlo

Afgelopen weekend stonden we met The Basic Elements in de Kasteeltuinen van Arcen, voor een middeleeuws reënactmentevenement genaamd ‘Het tolconflict tussen Arcen en Venlo’. Wat was het super leuk! En wat zijn die kasteeltuinen een prachtige omgeving om je kampement in te mogen opslaan!

(Alleen die krijsende pauwen hè… het is dat ze niet lekker schijnen te smaken, anders waren ze geheel middeleeuws verantwoord aan ons spit geregen.)

panorama

Het was een erg lang weekend: vrijdagmiddag opbouwen en maandagavond pas weer afbreken. Ik was vooraf bang dat ik dat niet helemaal ging trekken, maar ondanks het slaapgebrek heb ik het prima volgehouden. Mede door het goede weer: alleen op vrijdag hebben we een flinke bui over ons heen gehad, en op maandag waaide weliswaar een flink koude wind, maar zaterdag en zondag waren schitterend met zon!

Het voordeel van 3 complete dagen je ding doen voor publiek is onder andere dat je behoorlijk wat gedaan krijgt, ondanks dat je tussendoor steeds vanalles aan het uitleggen bent. Ik heb dan ook eindelijk een bandje gemaakt voor om mijn enkel, waar ik belletjes aan ga maken. En verder nog een generiek stuk band, dat we in de marktkraam kunnen leggen voor de verkoop.
(klikbaar:)

kaartweven

Er is een duidelijk verschil tussen mijn ambacht en dat van bijvoorbeeld de smid. Als ze hem bezig zien met smeden, zeggen alle bezoekers: “Oh wat gaaf! Dat zou ik ook wel eens willen doen!” Als ze mij zien kaartweven zeggen ze: “Oh wat gaaf! Maar daar zou ik nóóit aan beginnen… wat een rotwerk, daar heb ik echt het geduld niet voor!” :-D

image

Oh, en mijn zelfgemaakte krukje is helemaal goedgekeurd! Hij was perfect stabiel, ik kon er heel goed lang achter elkaar op zitten en ben er niet doorheen gezakt :-)

Voor mijn gevoel hebben we onze groep afgelopen weekend écht op de kaart kunnen zetten. We hebben behoorlijk wat contacten gehad met andere reënactmentgroepen en daarbij kunnen aangeven wat onze focus is. De meeste groepen zijn gericht op veldslagen en hebben soldaten, paarden, boogschutters, kanonnen, etc., maar wij zijn ambachtslieden.
Veel reënactors beelden dan ook lieden uit de soldatenklasse uit. En er loopt behoorlijk wat adel rond. Wij daarentegen zijn meer een soort rondtrekkend plebs – de ‘varende luyden’ die niet heel erg hoog in aanzien stonden in de middeleeuwen.

En dat hebben we ook duidelijk gedemonstreerd. Zo was er ‘s avonds een ‘captains meeting’, waarin de gevechtsopstelling en tactieken van de veldslag werden doorgesproken. Of iedere groep zijn ‘captain’ en vaandeldrager wilde sturen. Euh… Vooraf flanste Marion dus nog snel een vaandel in elkaar voor onze groep zodat wij daar ook onze opwachting konden maken. Wisten wij veel dat de vaandeldrager de captain netjes hoort aan te kondigen bij binnenkomst… Onze afgevaardigden walsten gewoon naar binnen en gingen zitten. :-D
Bij de borrel voor locals uit de omgeving van de Kasteeltuinen mochten alle groepen ook even komen opdraven om als decor te dienen. En hebben enkelen uit onze groep de boel enigszins op stelten gezet, om aan de schandpaal te eindigen.
Yep, dat zijn The Basic Elements!

Uiteraard heb ik ook flink doedelzak gespeeld. Helaas kon niet iedereen het waarderen…

doedelzak

:-D

Gelukkig waren er ook diverse fans. Een naburige reënactmentgroep had gemerkt dat er in onze groep een doedelzakspeelster was en kwam zaterdagavond enthousiast op bezoek. Hun twee trommelaars speelden voorheen altijd samen met een andere doedelzakspeler uit die groep. Maar hij was overgestapt naar de Sassenachs (een band) en nu waren ze melodieloos. Of ik met hen samen muziek wilde maken? Uiteraard!

Al snel werd ook mijn liederenboek erbij gegrepen, werden de restjes varken van het spit uitgedeeld als snack, en vloeide het bier, de wijn en mede rijkelijk. En kwamen mensen van andere groepen ook op het feestgedruis af. Waar is het feestje? Hier is het feestje!!

feestje

Dus The Basic Elements hebben ook nog eens gedemonstreerd dat wij ons, naast ambachten, richten op gezelligheid :-)

Het was een supergeslaagd, maar ook erg vermoeiend weekend. Gelukkig heb ik vandaag een dagje vrij kunnen nemen. De meuk is inmiddels opgeruimd en nu ga ik crashen op de bank en alleen nog maar seizoen 3 van Game of Thrones kijken. Morgen is vroeg genoeg om het gewone leven weer te laten beginnen.

Sokophoudbandjes

Een tijd geleden naaide ik wollen kousen voor onder mijn reënactmentjurk. Het plan was om daar ook via kaartweven, zelfgemaakte bandjes bij te maken om ze op te binden. Maar ja, dat was zo’n laag-prioriteitsdingetje, dat dan ergens in een vergeetput belandt. Lang leve de kerstvakantie, want nu zijn ze eindelijk af!

wpid-IMG_20140104_000927.jpg

Aangezien ik te veel draad op mijn weefgetouw had gespannen, heb ik van het resterende garen gelijk wat armbandjes geweven. Die kan ik dan mooi via onze marktkraam laten verkopen op evenementen. Ik geloof niet dat ze dit soort bandjes vroeger als armbandjes droegen, maar het is iets dat volgens mij goed te verkopen is aan toeristen :-)

(klikbaar:)
alles

Ik heb vier verschillende kleuren gebruikt in dit weefsel en het heeft een ietwat psychedelisch effect :-P

De armbandjes zijn allemaal net iets anders, doordat ik elke keer op een ander moment de kaarten de andere richting op ben gaan draaien.

De langere weefsels voor de sokophouders naaide ik om twee gespjes heen:

af

En zo ziet het eruit als ik ze draag:

aan

Correcte cotehardie

Jullie kregen in mijn blogpost over het Gebroeders van Limburgfestival al een sneak-peak van mijn nieuwste reënactmentjurk. Nu is hij helemaal af, dus kan hij officieel geshowd worden.

jurkAlweer een reënactmentkostuum? Jawel, want hoewel ik mijn linnen kirtle inmiddels wat verbeterd heb en ik ook al de oranje wollen kirtle heb, is de eerste soms te koel en niet historisch correct genoeg naar mijn smaak, en de laatste te warm. Deze is van een heel dunne wol, dus perfect voor de tussenin-temperaturen.

Het is een cotehardie. Hij moet eigenlijk over een kirtle heen worden gedragen in plaats van alleen over een onderjurk, dus die onderkirtle moet ook nog een keer gemaakt worden. Tegen die tijd komen er waarschijnlijk ook een soort verticale zakopeningen in deze jurk, zodat ik mijn riem onder deze overjurk kan dragen (zoals het eigenlijk hoort) en dan via deze openingen bij mijn pouch kan komen. Maar voor nu kan ik hem ook op zichzelf dragen.

Alles wat (voor zover ik weet) hoort voor de periode waarin dit type jurk werd gedragen, zit erin verwerkt:

  • 100% wol en 100% linnen
  • body-fit model met hoge aansluiting bij de oksels;
  • schoudernaden meer naar binnen, zodat het schoudergewricht in de mouw valt;
  • een ingezet driehoekje voor extra ruimte in de mouw, met de mouwnaad achter in plaats van onder de oksel;
  • ingezette driehoeken vanaf de taille, zodat hij uitloopt;
  • alle zichtbare naden, zomen en naadafwerking aan de binnenkant met de hand gestikt, met zijdegaren in plaats van katoengaren;
  • handgestikt linnen beleg aan de binnenkant;
  • supersmalle zomen;
  • handgemaakte knopen en knoopsgaten.

En voor de extra mooi heb ik de lange naden met de hand opengestikt, in een contrasterende kleur garen.
Bovendien heb ik mijn nieuw verworven kaartweefskills ingezet om dik 3 meter linnen band te weven, ter decoratie van de mouwen, halsopening en onderkant van de jurk.

knopen-band voering mouw-achter

gvl-ikkenaad

Het geweven band had ik nog niet helemaal af ten tijde van het Gebroeders van Limburgfestival – toen zat er alleen decoratieband op de mouwen, zoals je op de laatste foto ziet.

Het is een erg mooie wol en het model is ook goed gelukt. Over de knopen ben ik minder tevreden – die zijn niet gelijk en ook niet mooi bol. Daar moet ik dus nog op oefenen. En de knoopsgaten mogen ook wel wat netter. Op het Gebroeders van Limburgfestival zag ik een heleboel prachtige exemplaren, dus ik moet toch eens vragen hoe ze dat doen… Maar het zou ook aan de dikte van de stof kunnen liggen, want de knopen aan de mouwen van mijn oranje kirtle waren een stuk beter gelukt.

In ieder geval is mijn jurk net op tijd af voor de Belegering van Teylingen, die dit weekend is. Yay!

Reënacten (en evacuëren) op kasteel Hernen

Kasteel Hernen ligt heerlijk dicht bij ons in de buurt. Vandaar dat we daar met onze groep The Basic Elements natuurlijk graag willen reënacten! Een delegatie van de kasteelbeheerders was in januari al een kijkje komen nemen op ons winterkampement. Ze waren enthousiast en bleken graag met ons te willen samenwerken!

kasteelhernen
Kasteel Hernen

Het plan is om volgend jaar een groot middeleeuws evenement te gaan neerzetten. Maar wij waren natuurlijk dermate enthousiast, dat we daar niet op wilden wachten. Dus vroegen we of we dit jaar ook alvast mochten komen. Dat mocht. Maar vanwege weinig ruimte in PR-budget en -planning, hadden we afgesproken dat het een soort ‘try-out’ zou worden, waar bewust weinig ruchtbaarheid aan gegeven zou worden. Gewoon een kampementje opbouwen in kleine samenstelling, waarbij we onze ambachten zouden uitvoeren. Konden wij ook kijken hoe we het terrein het beste in konden delen, hoe het zat met de voorzieningen, etc.

Ik verwachtte dan ook slechts een handjevol bezoekers per dag – de normale bezoekers die het kasteel kwamen bezichtigen als dat ‘s middags open was. Maar we hadden geluk: het was flink druk, en vooral op zondag waren er veel bezoekers. Blijkbaar was er in de buurt de Batenburgse Dag, en veel mensen die er fietsend op afkwamen, reden langs ons kasteel, zagen dat er iets te doen was, en stopten om een kijkje te nemen. Zelf de lokale media was aanwezig!

kampement
Een deel van het kampement

Wat ambachten betreft, merk ik dat ik het soms moeilijk vind om te kiezen: doedelzak spelen of kaartweven? Zodra ik aan het kaartweven ben, zien mensen mijn doedelzak liggen en vragen ze daarnaar. En andersom, als ik aan het spelen ben, vind ik het jammer dat mijn weefgetouw onbeheerd staat en ik mensen wel zie kijken, maar er niets over kan vertellen.
Ach ja, het is in ieder geval een teken dat ik mezelf goed bezig kan houden!

kaartweven
Kaartweven
kaartweven-close-up
Close-up van de activiteit

Waar ik ontzettend blij mee ben, is dat ik heel veel progressie zien in de weefsels die ik produceer! Inmiddels heb ik een goed weefgetouw en heb ik ook door op welke manier ik deze het beste kan inrijgen. In het inrijgen van de kaartjes word ik ook steeds handiger en ik heb nu een paar foefjes bedacht om te onthouden waar ik ben gebleven, zodat ik geen fouten maak als ik mijn werk moet onderbreken om mensen wat uit te leggen. Ook dit evenement heb ik weer een paar nieuwe handigheidjes bedacht.

En je ziet het gelijk terug in de kwaliteit van het patroon:

weefsel
Yay, een heel stuk zonder fouten!

Zaterdag was het loeiwarm, zelfs nadat we ‘s middags waren ‘verblijd’ met een flinke hoosbui. Ongelooflijk hoeveel regen daar in een minuut naar beneden kwam zetten! We hadden ons onder de luifels gepositioneerd – niet alleen om zelf droog te blijven, maar omdat we om de zoveel seconden een duw tegen het doek moesten geven om de poel water die zich erin had opgehoopt, weer te verwijderen. Zo snel liep dat ding vol!

Na dik een uur klaarde het weer op en konden we verder met onze ambachten.

‘s Avonds bedachten we dat het wel handig zou zijn om voor het slapen gaan, de tenten en luifels regenproof vast te zetten. Wellicht kregen we ‘s nachts immers weer zo’n hoosbui over ons heen en dan hoefden we in ieder geval niet in pyjama de tent uit om de boel te ontwateren. Zo gezegd, zo gedaan.

Om kwart over 1 ‘s nachts zaten we nog onder een van de luifels te kletsen. Inmiddels was het om ons heen gaan onweren, maar we maakten ons niet zo’n zorgen. We hadden immers alles goed vastgezet. Het had ook wel wat, zo in de warme nacht nog buiten zitten met een continu oplichtende hemel en gerommel om je heen.

Toch checkten we, als heuse nep-middeleeuwers, even buienradar. Euh…

buienradar
‘Licht’… ‘matig’… ‘zwaar’…  OMG, wat kunnen wij dan verwachten?? :-X

En ja hoor. De regen werd steeds heviger, totdat het echt van het tentdoek afgutste. De wind begon ineens op te steken en de luifel vervaarlijk te klapperen. We hielden de palen maar even preventief vast, maar binnen niet veel meer dan een minuut besloot de complete luifel samen met ons de lucht in te gaan! We wisten ons nog net veilig onder het instortende ding vandaan te maken en toen stonden we in de stromende regen. Binnen drie seconden waren we doorweekt.

We zagen dat de andere luifels het ook niet overleefden. Het was direct duidelijk dat er niet veel anders op zat dan evacuëren.

Met z’n allen (inclusief arme Maaike, die als enige al was gaan slapen en die we dus in ondergoed uit haar tent haalden) renden we voor ons leven naar de poort van het kasteel, waaronder we beschut konden staan. En van daaruit deden we guerillamissies naar onze tenten, om de belangrijkste spullen te redden.

Het meeste bleek al lang zeiknat, door de rivieren die onder het tentdoek doorstroomden. En wat nog niet nat was, werd wel doorweekt tijdens het transport over de paar meter die de tenten van de kasteelpoort scheidden.

zeiknat
Zeiknat, maar niet uit het veld te slaan!

Gelukkig wist ik mijn doedelzak wel droog te houden. En omdat ik, ondanks dat het half twee ‘s nachts was en ik doorweekt was, het eigenlijk niet eens koud had en ook niet zo moe was, hield ik er samen met de rest van de groep goed de moed erin. Niemand wilde per direct naar huis – samen uit, samen thuis, besloten we.

Heel praktisch overwogen we onze opties en concludeerden we dat we het kampement nu niet meer konden redden en we maar in het ondergrondse keukentje van het kasteel, dat niet op slot was, moesten overnachten.

Het was een beetje tetrissen, maar we pasten er net in. Alle geredde slaapmatjes, kussens en dekens werden verzameld en herverdeeld zodat iedereen een min of meer comfortabel slaapplekje had. Met een paar droge handdoeken depten we de ergste nattigheid af en probeerden we toch nog maar wat slaap te krijgen.

Zonder de mug, die ons had bestempeld als feestmaal, zou dat nog gelukt zijn ook. Dus na maximaal een half uurtje slaap, stond ik met de anderen weer op om de schade buiten op te nemen.

Wonder boven wonder was er niets echt stuk, alleen maar een hoop spul met waterschade. De tenten stonden nog, de doeken waren niet gescheurd en zelfs mijn kaartweefgetouw was niet ingestort. Bovendien hadden de meesten meer dan één outfit bij zich, dus kon er ook nog wat droogs worden aangetrokken.

boom
Wij waren ongedeerd, maar een boom naast ons kampement niet…

Omdat er hoe dan ook snel weer bezoekers gingen komen, gingen we aan de slag om het kampement zo goed als het ging weer op te knappen. Luifels werden overeind gezet, geïmproviseerde waslijntjes werden tussen palen en bomen gespannen, en doeken, kleding en bontjes werden te drogen gehangen.

De beheerster van het kasteel, die het overduidelijk erg vond dat ze vannacht niets voor ons had kunnen doen behalve hopen dat we zo verstandig waren om het kasteel in te vluchten, stelde zelfs haar droger voor ons ter beschikking (alleen jammer dat we als reënactors uiteraard veel wol, linnen en bontjes hebben, wat er niet in mag…).

Ruim op tijd was het kamp weer toonbaar en konden we bezoekers ontvangen (die deze dag alleen niet in de tenten mochten kijken en de waslijnen met niet-middeleeuws textiel maar even moesten negeren). We waren blij dat we niet hadden opgegeven en ‘s ochtends gelijk hadden ingepakt om naar huis te gaan, zoals we die nacht hadden overwogen!

Ook het weer werkte eindelijk mee: we hielden het de hele zondag droog en konden aan het eind van de dag bijna alles, inclusief de tenten, droog weer inpakken! En die paar schapenvachtjes, die worden thuis wel weer helemaal vochtvrij.

Terugkijkend op het weekend heb ik echt heel veel plezier gehad. Met het terrein, met mijn ambachten en met mijn lieve groepsgenootjes. Het was ‘s nachts even aanpoten, maar we hebben nu wel weer een mooi verhaal erbij. Plus, we hebben inmiddels bewezen dat The Basic Elements alle elementen aankan: van min 10 graden, tot onweer met windvlagen en stortregen! Go us!

smeden
Vet mooie foto van de smidse, te gaaf om niet te showen! – Copyright Remco

Reënacten in België

Afgelopen weekend was er een dorpsfeest in het Vlaamse Hamont-Achel. Je kent het concept misschien wel: een of ander godsdienstig beeldje wordt ieder jaar symbolisch van de ene naar de andere locatie geleurd en daar omheen wordt vanalles georganiseerd.

Het was echt een hele happening: de complete hoofdstraat werd er voor afgesloten en volgens degene die ons geboekt had, kwamen er mensen voor hun huis uit die normaal nooit het daglicht zagen.

Het was dus geen middeleeuws festival, maar wij waren ingehuurd door het plaatselijke museum, om hun stukje op te leuken en wat publiek te trekken.

We mochten opbouwen op het grasveldje voor het mooie oude pand. Ik keek tweemaal. Maar de man bedoelde echt dat we op het keurig onderhouden gazonnetje mochten bivakkeren. Hoezee, perfect rechte grond voor onder onze tenten!
Het arme grasveldje heeft het uiteraard niet overleefd, na kennisgemaakt te hebben met onze centimeters dikke houten haringen en verschroeiende vuurkorven. Hee, niet ons probleem. En aangezien de toiletten om de hoek waren en we de sleutel kregen om ook ‘s nachts het gebouw te kunnen betreden, zijn de bosjes in ieder geval gespaard gebleven.

image
Rustig opbouwen op het gazon voor het museum

De man had overigens gelijk: ‘s middags kwam er een enorme meute mensen de straat op en bevolkte ook in grote getalen ons middeleeuwse dorpje.

Ik dacht dat de interesse in ons wel iets lager zou zijn dan gebruikelijk, aangezien dit niet noodzakelijk de doelgroep was voor middeleeuwse ambachtsinformatie (als ik terugdenk aan de dorpsfeesten in mijn eigen dorp, draaide het vooral om bier, te harde muziek en meer bier). Maar niets was minder waar! Aan het eind van de dag had ik een schorre keel van het vertellen en pijn in mijn wangen van het blazen op de doedelzak. De mensen bleven maar komen en ik had amper tijd om even te pauzeren.

Als je zit te weven ben je natuurlijk makkelijker aanspreekbaar dan wanneer je muziek maakt, maar dat ook dat laatste erg werd gewaardeerd, was te merken aan de vele vrolijke gezichten en opgestoken duimen in mijn richting.

Weliswaar kwam er af en toe een fanfare door ons historische kampement gedenderd, maar ach, dat mocht de pret niet drukken.

image

En ik ben ook een flink eind opgeschoten met mijn kaartweefsel. Niet dat het heel erg bruikbaar is, want als ik continu onderbroken word door nieuwsgierigen dan vergeet ik welke kant ik ook alweer op aan het draaien was, dus het ding zit vol fouten, maar ik kan het wel als demonstratiemodel inzetten.

En dan was er natuurlijk nog de gezelligheid ‘s avonds laat, als we zonder pottenkijkers om ons kampvuurtje konden zingen en mede drinken. Wat is dat toch heerlijk!

image

Een geslaagd weekend dus, zeker aangezien het weer ook nog eens meewerkte. Lekker ontspannen hobbyen met vrienden – en we kregen er nog voor betaald ook! Doe mij dat vaker…

Reënacten op burcht Kerpen

Mijn eerste ‘officiële’ reënactmentweekend was een succes!

Afgelopen weekend stonden we met de groep in Duitsland, waar een kasteel opgeleukt moest worden. En wat een kasteel! Prachtig gelegen bovenop een heuvel, met eveneens prachtig uitzicht op het dal, het dorpje aldaar en andere bergen. En ‘s ochtends werden we gewekt met kanonschoten – hoe episch wil je het hebben?

burcht

Zowel zaterdag als zondag kwamen er bezoekers om het kasteel te bezichtigen en te kijken naar o.a. middeleeuwse ambachten en gevechten. Hoogtepunt van de dag was ‘de belegering van de burcht’; een toneelstukje opgevoerd door mensen uit de verschillende reënactmentgroepen die waren uitgenodigd, waarbij met veel bombarie kanonnen werden afgeschoten, de poort werd opgeblazen en na enige schermutselingen, de kasteelheer en zijn vrouwe gevangen werden genomen.

Die kanonnen maakten me toch een kabaal… Dankzij de bergen er omheen, hoorde je het gedonder helemaal rondgaan en weer terugkomen. De dorpsbewoners bleken er wat minder van gecharmeerd, want die stuurden, ondanks alle netjes verkregen vergunningen, de politie op ons af…

Minpuntje was dat er een inschattingsfoutje was gemaakt bij de indeling van het terrein. Er waren te veel groepen en te weinig vierkante meters, dus wij stonden helaas niet bij de andere groepen in en rondom de burcht zelf. We moesten het doen met een extreem schuin aflopend veldje, bereikbaar via een flinke klim over steile oneffen trapjes door het bos.
Die klim moesten we iedere keer maken als we water wilden hebben of naar de wc wilden en bovendien is een schuine ondergrond niet optimaal voor het opbouwen van een kampement.
Ook vonden lang niet alle bezoekers ons – ik schat dat maar zo’n 20% van de mensen ook ons veldje heeft bezocht. Super jammer natuurlijk.

image

kampement

Maar het had ook wel weer z’n voordelen, zo lekker met je eigen groepje tenten op je eigen terrein. En het weer was fantastisch met volop zon! Ik kreeg er dan ook echt een vakantiegevoel van. Heerlijk relaxed mijn dingetje doen, de avond ervoor op het gemak opbouwen zonder stress of deadline, een beetje muziek maken, een beetje kaartweven (op mijn nieuwe weefgetouw natuurlijk)…

image

Ook ehm… bijzonder: het veldje waar we kampeerden, bleek vlak naast het graf van de vroegere kasteelheer te liggen. Daar kwamen we achter toen enkele mensen hun kleine behoefte maar in de bosjes gingen doen en ineens een grote grafsteen tegenkwamen. En ja, het scheen er ook te spoken. Ons terrein werd ook wel ‘het dodenveldje’ genoemd… Nou ben ik behoorlijk nuchter, maar ik sliep er toch net iets minder lekker door (en dat plassen heb ik ook maar ergens anders gedaan) :-P

Na overdag de mensen vermaakt te hebben, hadden we ‘s avonds de tijd voor onszelf.
Om degene die vroeg naar bed wilde niet weer tot last te zijn door tot laat bij het kampvuur lawaai te maken, trok ik me de tweede avond met Marion en Thom terug naar een veldje verderop, gewapend met een picknickkleed, een fles honingrum, bier, een zak chips en een liederenboek (en bij nader inzien toch ook maar een zaklamp). Daar hebben we tot midden in de nacht heerlijk zitten blèren zingen. En waarschijnlijk de dorpsbewoners beneden wederom geïrriteerd; geen idee hoe ver geluid ‘s nachts vanaf een bergtop eigenlijk draagt… :-X
Maar het was echt onwijs gezellig! En eng – we dachten de hele tijd iets achter ons te horen en ogen te zien. Op een gegeven moment kwam er écht iets door de bosjes gelopen. We hoorden het duidelijk ritselen en langskomen en het was niet klein :-o

big

Toch hebben we alles overleefd en zijn we zondagavond weer veilig thuis gekomen. Na wel halverwege op de snelweg zonder benzine de vluchtstrook op te moeten pruttelen… Ai.
Maar ik was nog steeds in opperbeste, stressloze stemming en sprong gewoon bij Marion in de auto om samen op basis van het navigatiesysteem bij het dichtstbijzijnde tankstation een jerrycan te kopen (het benzinestation was godzijdank én bemand én op zondagavond open én had nog één jerrycan op voorraad. En hoewel ‘jerrycan’ geen Duits woord blijkt te zijn, kon ik de bedoeling toch duidelijk maken). Weer terug naar de snelweg, zonder overreden te worden de tank gevuld en wederom naar hetzelfde tankstation gereden om de boel verder te vullen.
Het kostte een uur extra om thuis te komen, maar het kon mijn humeur niet deren – op slaap had ik dit weekend toch niet gerekend. Het was leuk!!

Kaartweefgetouw – maat Large

Ik had natuurlijk al eerder een kaartweefgetouw gemaakt. Maar die bleek niet heel handig voor weefsels die uit veel draadjes bestaan, aangezien het dan erg moeilijk wordt om de boel op spanning te houden. Bovendien: het ding is niet historisch correct. En aangezien ik kaartweven als tweede ambacht heb gekozen voor mijn reënactmentgroep, moest daar wel een alternatief voor komen.

Dus bestudeerde ik een hoop afbeeldingen van middeleeuwse kaartweefgetouwen.
De meeste waren gigantische installaties – eigenlijk twee hoge zijpalen, met twee dwarsbalken ertussen voor de stabiliteit, waar het weefsel gewoon omheen werd geknoopt. Maar ik moet het ding wel in de auto krijgen als ik naar een evenement ga. Bovendien had ik al gemerkt dat het continu opnieuw vast moeten knopen van het weefsel, iedere keer als de spanning is gewijzigd door al het draaien, niet bepaald praktisch is. En de boel om een paal winden maakt het wederom erg lastig om het weefsel gelijkmatig op spanning te houden.

Annunciation, Festal Missal (KB 128 D 30, fol. 37r), c. 1460 MS M.453 fol. 24r Book of hours (MS M.453). Paris, France, ca. 1425-1430 Annunciation, Pilgrimage of the Heart (BNF Fr. 376, fol. 116v), second quarter of the 15th century Arachne (fol. 30v), De mulieribus claris (British Library, Royal 20 C V), first quarter of the 15th century Penelope (fol. 58), De mulieribus claris (BNF Fr. 598), beginning of the 15th century

Een constructie met gewichtjes is wel heel handig voor het behouden van de juiste spanning, en historisch correct wat betreft gewone weefgetouwen om stoffen mee te maken. Maar ik zag ze nergens in combinatie met een kaartweefgetouw, dus ook dat viel af.

Maar ineens ontdekte ik de volgende afbeelding:

The Holy Family at work, The Hours of Catherine of Cleves (PML M.917, fol. 149), c. 1440 - full

Hee… dat bood perspectieven! Want als je goed kijkt, zitten er aan de achterkant van het ding waar Maria mee werkt, uitstekende stokjes, waar het weefsel over hangt. En wordt de boel op spanning gehouden door, jawel, tandwielen! Dat ziet er veel praktischer uit…

Ik zie helaas geen kaartjes, dus het zou ook een bandweefgetouw kunnen zijn, maar ik gok erop dat die dingen voor beiden werden gebruikt.

Oftewel: dit werd de basis voor mijn eigen kaartweefgetouw. Met als verschil dat die wel demonteerbaar moest zijn voor vervoer.

Het was geen makkelijke klus. Ik bedoel, tandwielen?? Gelukkig zitten er in mijn reënactmentgroep diverse enthousiaste en ervaren houtbewerkers, die het geen enkel probleem vonden om met me mee te denken over de constructie, om specialistisch gereedschap beschikbaar te stellen en om me te helpen met de productie.

onderdelen

Dit kaartweefgetouw is dan ook mede tot stand gekomen met de hulp van Leander, Thom en Ruben!

weefgetouw

Leuk weetje: de zijpalen zijn gemaakt van de Japanse draagstoel die ik jaren eerder maakte (maar niet door de vervoerde persoon gewaardeerd werd en dus weer is gesloopt :-P)

De bovenste tussenpaal zit hoger dan op de afbeelding. Dat heb ik gedaan omdat ik volgens mij anders met mijn knieën er tegenaan kom – of ik moet erg voorovergebogen gaan zitten om goed bij het weefsel te komen. Mjah, dan gaat voorkomen van RSI toch boven perfect namaken, zeker aangezien die schilderingen ook niet altijd even waarheidsgetrouw waren en het ding er dus best net iets anders uitgezien kan hebben.

Ik kreeg van mijn medetimmeraars zelfs wat antieke spijkers mee om te gebruiken (200  jaar oud!). Ik nagelde ze in de pootconstructie, maar ze blijken ook perfect dienst te doen als tandwieltegenhoudpin, zowel aan de voor- als achterkant :-)

tandwielen

(die sleuf had eigenlijk dieper gemoeten, maar ik ben zo bang dat hij afbreekt)

tandwiel-achterkant

De constructie is helaas niet zo stabiel als ik had gewild, maar wel stabieler dan ik vreesde ;-)
Dat krijg je nu eenmaal met wigjes – daar zit toch altijd wel wat speling in. Maar als ik alles vasttimmer krijg ik ‘m echt niet meer samen met de rest van de meuk in de auto.

wig

En zo span je ‘m in:

ingespannen

Ongeweven draden aan de ene kant, weefsel aan de andere kant. En dankzij de tandwielen kun je gemakkelijk de boel opspannen en later losser maken als het te veel gaat trekken door het draaien van de kaartjes, of de boel opschuiven als je met je weefsel aan het einde van het weefgetouw bent beland.

Nee, hij is niet volledig historisch correct, en voor een groot deel met behulp van machines gemaakt, maar het is toch superleuk om bezoekers van een festival dit ding te laten zien samen met de originele afbeelding?

Nu alleen nog de boel voorzien van een laagje lijnzaadolie ter bescherming en dan is ‘ie echt af!

Kaartweven met gewichtjes

Na mijn frustratie over het niet lukkende kaartweven, kreeg ik een goede tip van Janou: met gewichtjes werken.

In mijn huidige kaartweefgetouw zat alles met één grote knoop aan elkaar vast en dan is het echt heel moeilijk om alle touwen op spanning te houden. Dat is met gewichtjes veel makkelijker, aangezien je die aan ieder setje draadjes afzonderlijk kunt bevestigen en ze dus niet meer van elkaar afhankelijk zijn. Dan is het ook minder erg als niet alle draadjes precies even lang zijn geknipt.

Dus naaide ik een aantal linnen zakjes waarin ik stenen stopte (dat is het enige voordeel van die tuingrond van ons – we hadden nog een hele emmer vol stenen in de schuur staan, die we in de aarde tegenkwamen tijdens de laatste tuinierbeurt…).
Omdat ik niet zeker wist of dit ging werken, heb ik er maar 7 in plaats van 14 (het aantal kaartjes in mijn weefsel) gemaakt, met het idee om twee draadgroepen aan één gewicht te hangen. En als het werkte, kon ik er alsnog meer maken.
De zakjes wegen zo’n 400 gram per stuk en dat blijkt prima te zijn.

Ik moest alleen nog even bedenken waar ik de draaduiteinden met gewichtjes overheen kon hangen. Hee… we hebben nog zo’n houten semi-middeleeuwse stoel…

Tadaa:

constructie

Het is geen historisch correcte opstelling ben ik bang. Ja, kaartweven werd o.a. gedaan door het ene uiteinde aan een riem en het andere uiteinde aan iets statisch vast te maken. Maar niet met gewichtjes erachter. Ja, weefgetouwen hadden gewichtjes, maar die werden gebruikt voor het weven van stoffen, niet kaartweven.
De specifieke kaartweefgetouwen die ik op Middeleeuwse afbeeldingen heb gevonden, waren feitelijk twee rechtopstaande palen met twee steunplanken ertussen, waar de boel tussen geknoopt werd. Maar dan heb je hetzelfde probleem als ik had met mijn zelfgemaakte weefgetouw: geen goede spanning.
Ach, misschien waren er wel meer Middeleeuwers die deze tussenvorm gebruikten, maar dat dat gewoon nooit geschilderd is… :-)

weefsel
Oud (onder) vs. nieuw (boven)

Het werkt behoorlijk goed moet ik zeggen! Je kunt ook gelijk zien dat het nieuwe deel van het weefsel veel strakker is dan het stuk dat ik  op het bandweefgetouw had gespannen, waardoor het patroon beter tot zijn recht komt. Yay!

De draden openen nog steeds niet goed helaas, maar ik vermoed dat dat komt doordat ik ben overgestapt van strak katoen naar pluizige wol, én ook nog eens gelijk de kartonnen kaartjes heb verruild voor zelfgemaakte houten kaartjes. Wat dat betreft heb ik het mezelf ook niet makkelijk gemaakt.

Helaas kan ik de kaartjes nu niet meer aanpassen, maar als dit afgeweven is kan ik de boel nog eens extra gladschuren. Of ik ga de kaartjes van leer maken.

Wat wel veel beter is aan deze houten kaartjes ten opzichte van de kartonnen is, dat ik ze duidelijk kan markeren op de smalle kanten, zodat ik weet waar ik ben gebleven en of ik niet per ongeluk een kaartje ben vergeten te draaien. Want bij het inrijgen zie je wel de nummering van je gaten, maar als je eenmaal aan het weven bent zie je de kaartjes alleen van boven.

De opstelling zat ook nog eens behoorlijk comfortabel, wat erg belangrijk is om RSI-klachten te voorkomen. Helaas zal ik op het re-enactmentweekend geen bureaustoel hebben, maar alleen een driepootkrukje zonder rugleuning. Maar wellicht kan ik gewoon op die houten stoel gaan zitten en de draden over iets anders hangen.
Het voordeel van de draden naast elkaar over een balk hangen, in plaats van samengepropt in de openingen van de stoel zoals ik nu heb, zal zijn dat de spanning nog beter wordt, omdat de draden niet meer tegen elkaar aan schuren en ze soepeler glijden.

En ik moet nog even bedenken hoe ik het weefsel op een enigszins historisch uitziende manier aan mijn riem ga bevestigen, wanneer het langer is dan nu. Want nu kom ik nog weg met de riem gewoon door de onderste losse draden te steken, maar als ik verder gevorderd ben, kom ik niet meer bij de kaartjes en zal ik de boel naar me toe moeten trekken. Alleen ziet een stevige metalen klem of knijper niet bepaald authentiek uit. Tips zijn dus wederom welkom!

close-up